ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 10-03-2023 - Κτηματολόγιο & Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου: Το επίσημο, πλήρες κείμενο της απόφασης

 Δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ η Κοινή Υπουργική Απόφαση που αφορά στην “Πιλοτική Λειτουργία πλατφόρμας «Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου» για την διενέργεια εμπραγμάτων δικαιοπραξιών επί ακινήτων”, του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο». είναι προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ). Χρήστες της πλατφόρμας είναι ο συμβολαιογράφος που συντάσσει τη συμβολαιογραφική πράξη και τα συμβαλλόμενα μέρη (όπως π.χ. αγοραστές και πωλητές).

- Advertisement -

Αντικείμενο της απόφασης αποτελεί ο καθορισμός του τρόπου λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου», με σκοπό την υποστήριξη των συμβολαιογράφων και των συμβαλλομένων μερών στη σύναψη συμβάσεων για τη σύσταση, μετάθεση, αλλοίωση ή κατάργηση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο, μέσω της απλούστευσης και της ψηφιοποίησης της διαδικασίας συλλογής των δικαιολογητικών που απαιτούνται για τη σύνταξη των σχετικών συμβολαιογραφικών εγγράφων.

Χρήστες της πλατφόρμας είναι ο συμβολαιογράφος που συντάσσει τη συμβολαιογραφική πράξη και τα συμβαλλόμενα μέρη (όπως π.χ. αγοραστές και πωλητές).

- Advertisement -

Τα αιτούμενα δικαιολογητικά για τη σύνταξη της συμβολαιογραφικής πράξης κατά περίπτωση είναι:

• • Τίτλος κτήσης
  • Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ
  • Αποδεικτικό ενημερότητας
  • Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας
  • Βεβαίωση Δήμου περί μη οφειλής ΤΑΠ
  • Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου/ Διηρημένης Ιδιοκτησίας
  • Τυχόν δήλωση υπαγωγής στον ν. 4178/2013 ή στον ν. 4495/2017 και βεβαίωση εξόφλησης του προστίμου
  • Σχέδια (κατόψεις)
  • Πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης
  • Τοπογραφικό διάγραμμα και στοιχεία/σχέδια οικοδομικής άδειας
  • Απόσπασμα Κτηματολογικού Διαγράμματος

Διαβάστε παρακάτω το πλήρες κείμενο της απόφασης:

Πιλοτική Λειτουργία πλατφόρμας «Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου» για την διενέργεια εμπραγμάτων δικαιοπραξιών επί ακινήτων

Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

1. Αντικείμενο της παρούσας απόφασης αποτελεί ο καθορισμός του τρόπου λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου» του άρθρου 29 του ν. 4821/2021, με σκοπό την υποστήριξη των συμβολαιογράφων και των συμβαλλομένων μερών στη σύναψη συμβάσεων για τη σύσταση, μετάθεση, αλλοίωση ή κατάργηση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο, μέσω της απλούστευσης και της ψηφιοποίησης της διαδικασίας συλλογής των δικαιολογητικών που απαιτούνται για τη σύνταξη των σχετικών συμβολαιογραφικών εγγράφων.
2. Στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας εντάσσονται οι συμβάσεις αποκλειστικά μεταξύ φυσικών προσώπων επί εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων που βρίσκονται σε περιοχές που έχουν κτηματογραφηθεί και λειτουργεί Κτηματολογικό Γραφείο. Στην έννοια των ακινήτων δεν εμπίπτουν τα ακίνητα που βρίσκονται σε ρέμα, αιγιαλό, βιότοπο, ζώνη παραλίας, δημόσιο κτήμα ή αρχαιολογικό χώρο.

Άρθρο 2
Πρόσβαση στην πλατφόρμα

1. Η πλατφόρμα «Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου» του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» είναι προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ). Χρήστες της πλατφόρμας είναι ο συμβολαιογράφος που συντάσσει τη συμβολαιογραφική πράξη και τα συμβαλλόμενα μέρη (όπως π.χ. αγοραστές και πωλητές).
2. Οι συμβολαιογράφοι εισέρχονται στην πλατφόρμα, αφότου αυθεντικοποιηθούν με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών-διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (taxisnet) και κατόπιν με τη χρήση των κωδικών-διαπιστευτηρίων του Μητρώου Συμβολαιογράφου, προκειμένου να πιστοποιηθεί η ιδιότητά τους για τη χρήση της πλατφόρμας.
3. Οι συμβαλλόμενοι εισέρχονται στην πλατφόρμα, αφότου αυθεντικοποιηθούν με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών-διαπιστευτηρίων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (taxisnet).

Άρθρο 3
Δημιουργία αιτήματος μεταβίβασης

1. Ο συμβολαιογράφος εισέρχεται στην πλατφόρμα και δημιουργεί νέο αίτημα μεταβίβασης εισάγοντας τους ΑΦΜ των συμβαλλομένων μερών, όπως του αγοραστή και του πωλητή. Κατόπιν, προσκαλεί τα συμβαλλόμενα μέρη μέσω της πλατφόρμας, ώστε να αποδεχτούν το αίτημα μεταβίβασης και να παράσχουν τις αναγκαίες εξουσιοδοτήσεις, σύμφωνα με τις παρ. 3 και
2. Για την πρόσκληση, η πλατφόρμα αντλεί τα στοιχεία επικοινωνίας των συμβαλλομένων μερών από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.) του άρθρου 17 του ν. 4704/2020 (Α’ 133). Εάν τα στοιχεία επικοινωνίας δεν είναι καταχωρισμένα στο Ε.Μ.Επ., ο συμβολαιογράφος ενημερώνεται μέσω ειδικής σήμανσης της πλατφόρμας και προτρέπει τα συμβαλλόμενα μέρη να καταχωρίσουν τα στοιχεία επικοινωνίας τους στο Ε.Μ.Επ. σύμφωνα με τη διαδικασία της υπ’ αρ. 6810/9.3.2021 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Λειτουργία Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.)» (Β’ 988).
3. Μετά την επιτυχή αποστολή της πρόσκλησης στα συμβαλλόμενα μέρη, ο μεταβιβάζων εισέρχεται στην πλατφόρμα και κατόπιν στο αίτημα μεταβίβασης που δημιούργησε ο συμβολαιογράφος, ώστε να επιλέξει το προς μεταβίβαση ακίνητο, να αποδεχθεί την πρόσκληση και να εξουσιοδοτήσει τον συμβολαιογράφο να προβεί στη συλλογή εγγράφων και πληροφοριών και σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για τον σκοπό της σύνταξης της συμβολαιογραφικής πράξης. Παρέχοντας την εξουσιοδότηση αυτή, ο μεταβιβάζων συναινεί ρητά στην γνωστοποίηση από την Α.Α.Δ.Ε. μέσω της πλατφόρμας στο συμβολαιογράφο των απαραίτητων φορολογικών δεδομένων του, που συνδέονται με τη μεταβίβαση, όπως, ενδεικτικά, τους λόγους αδυναμίας έκδοσης αποδεικτικού ενημερότητας (π.χ. ύπαρξη οφειλών, δέσμευση ενημερότητας), κ.ά. Ο μεταβιβάζων επιλέγει το προς μεταβίβαση ακίνητο είτε πληκτρολογώντας τον ΑΤΑΚ είτε επιλέγοντάς το από την εμφαινόμενη στην πλατφόρμα λίστα των ακινήτων του, όπως αυτά είναι καταχωρισμένα στη δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9). Ο μεταβιβάζων έχει τη δυνατότητα να μεταφορτώσει τον τίτλο κτήσης του και το πιστοποιητικό μεταγραφής αυτού.
4. Κατόπιν, ο αποκτών εισέρχεται στην πλατφόρμα και στο αίτημα μεταβίβασης που δημιούργησε ο συμβολαιογράφος, ώστε να αποδεχθεί την πρόσκληση και να εξουσιοδοτήσει τον συμβολαιογράφο να προβεί στη συλλογή εγγράφων και πληροφοριών και σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για τον σκοπό της σύνταξης της συμβολαιογραφικής πράξης.

5. Με την επιλογή του προς μεταβίβαση ακινήτου από τον μεταβιβάζοντα, την αποδοχή των προσκλήσεων και την παροχή των εξουσιοδοτήσεων από αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, ολοκληρώνεται το αίτημα μεταβίβασης και δημιουργείται ο ηλεκτρονικός φάκελος της μεταβίβασης.

Άρθρο 4
Συλλογή δικαιολογητικών μεταβίβασης

1. Ο συμβολαιογράφος εισέρχεται στην πλατφόρμα και στο ολοκληρωθέν αίτημα μεταβίβασης, για να αιτηθεί την έκδοση των αναγκαίων δικαιολογητικών για τη σύνταξη της συμβολαιογραφικής πράξης ή/και να τα συλλέξει, κατά περίπτωση. Τα δικαιολογητικά εμφαίνονται σε κατάλογο μέσα στον ηλεκτρονικό φάκελο της μεταβίβασης, ως εξής:

α) Τίτλος κτήσης: Μεταφορτώνεται το συμβολαιογραφικό έγγραφο στον ηλεκτρονικό φάκελο από τον Συμβολαιογράφο, εφόσον δεν το μεταφόρτωσε ο μεταβιβάζων σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 3. Εάν ο τίτλος κτήσης δεν είναι συμβολαιογραφικό έγγραφο, μεταφορτώνεται το αντίγραφο κτηματολογικού φύλλου.

Ενδιαφέρομαι για ΘερμομόνωσηΕνδιαφέρομαι για Θερμομόνωση

β) Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ: Η πλατφόρμα αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας από το ΟΠΣ Περιουσιολόγιο Ακινήτων της Α.Α.Δ.Ε. τα αναγκαία δεδομένα για το πιστοποιητικό του άρθρου 54Α του ν. 4987/2022 (Α’ 206). Ο συμβολαιογράφος μπορεί να δει τα δεδομένα που αντλούνται και που αποθηκεύονται στον ηλεκτρονικό φάκελο της μεταβίβασης.

γ) Αποδεικτικό ενημερότητας: Η πλατφόρμα αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας από το πληροφοριακό σύστημα φορολογικού μητρώου της Α.Α.Δ.Ε. τα αναγκαία δεδομένα για το αποδεικτικό ενημερότητας του άρθρου 12 του ν. 4987/2022, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτού. Ο συμβολαιογράφος μπορεί να δει τα δεδομένα που αντλούνται και που αποθηκεύονται στον ηλεκτρονικό φάκελο της μεταβίβασης.

δ) Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας: Η πλατφόρμα αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας από το πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ τα αναγκαία δεδομένα για το αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας του άρθρου 25 του ν. 4611/2019 (Α’ 73). Ο συμβολαιογράφος μπορεί να δει τα δεδομένα που αντλούνται και που αποθηκεύονται στον ηλεκτρονικό φάκελο της μεταβίβασης.

ε) Βεβαίωση Δήμου περί μη οφειλής ΤΑΠ: Μεταφορτώνεται στον ηλεκτρονικό φάκελο από τον Συμβολαιογράφο η βεβαίωση του άρθρου 24 του ν. 2130/1993 (Α’ 62).

στ) Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου/ Διηρημένης Ιδιοκτησίας: αντλείται υποχρεωτικά από την πλατφόρμα μέσω διαλειτουργικότητας με το πληροφοριακό σύστημα «Ταυτότητα Κτιρίου» του Τ.Ε.Ε.., το Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου/ Διηρημένης Ιδιοκτησίας, όπως ορίζεται στα άρθρα 53επ του ν. 4495/2017 (Α’ 167), το οποίο αντικαθιστά και περιλαμβάνει τη βεβαίωση της παρ. 1 του άρθρου 83, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της έκδοσης και ισχύος αυτής.

ζ) Τυχόν δήλωση υπαγωγής στον ν. 4178/2013 ή στον ν. 4495/2017 και βεβαίωση εξόφλησης του οικείου προστίμου κατά τα οριζόμενα στους ανωτέρω νόμους.

η) Σχέδια (κατόψεις) του μηχανικού όπου αποτυπώνεται η υφιστάμενη κατάσταση.

θ) Πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης.

ι) Τοπογραφικό διάγραμμα και στοιχεία/σχέδια οικοδομικής άδειας (στέλεχος, διάγραμμα κάλυψης, κατόψεις, τοπογραφικό).

Τα ανωτέρω στ, ζ, η, θ, ι αντλούνται υποχρεωτικά από την πλατφόρμα μέσω διαλειτουργικότητας με το πληροφοριακό σύστημα «Ταυτότητα Κτιρίου» του Τ.Ε.Ε. βάσει του Κ.Α.Ε.Κ. του ακινήτου.

ια) Απόσπασμα Κτηματολογικού Διαγράμματος: Η πλατφόρμα αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας από τη βάση δεδομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου το απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος του προς μεταβίβαση ακινήτου.

2. Εφόσον το τοπογραφικό διάγραμμα έχει αναρτηθεί στην εφαρμογή ηλεκτρονικής υποβολής διαγραμμάτων, μπορεί να αντληθεί μέσω διαλειτουργικότητας από τη βάση δεδομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου, με την καταχώριση του Κωδικού Ηλεκτρονικού Διαγράμματος (Κ.Η.Δ.).
3. Μετά την καταβολή του φόρου από τον αποκτώντα το ακίνητο, η πλατφόρμα αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας από την εφαρμογή myProperty της Α.Α.Δ.Ε. τα αναγκαία δεδομένα σχετικά με την καταβολή του φόρου ή την απαλλαγή από την υποχρέωση αυτού.

Άρθρο 5
Ενιαίο Πιστοποιητικό

1. Τα δεδομένα των εγγράφων του άρθρου 4 της παρούσας που η πλατφόρμα αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας, και αφορούν το πιστοποιητικό του άρθρου 54Α του ν. 4987/2022 (Α’ 206) το αποδεικτικό ενημερότητας του άρθρου 12 του ν. 4987/2022, το αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας του άρθρου 25 του ν. 4611/2019 (Α’ 73) και το αποδεικτικό καταβολής των φόρων μεταβίβασης κεφαλαίου του άρθρου 15 του ν. 4223/2013 (Α’ 287), αποθηκεύονται σε έγγραφο που δημιουργείται από την πλατφόρμα και φέρει τα χαρακτηριστικά της παρ. 3 του άρθρου 27 του ν. 4727/2020 (έγγραφο εκδοθέν μέσω του gr) και αποτελεί ένα ενιαίο Πιστοποιητικό.
2. Το Ενιαίο αυτό Πιστοποιητικό επέχει θέση ειδικής βεβαίωσης πληροφοριακού χαρακτήρα, έπεται της ηλεκτρονικής έκδοσης των επιμέρους πιστοποιητικών και επί αυτού αναγράφονται οι αριθμοί του πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ, του αποδεικτικού ενημερότητας, του αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας και του αποδεικτικού καταβολής των φόρων μεταβίβασης κεφαλαίου. Μετά τη δημιουργία του από την πλατφόρμα αποθηκεύεται στον ηλεκτρονικό φάκελο της μεταβίβασης και μπορεί να εκτυπωθεί από τον συμβολαιογράφο.

Άρθρο 6
Ενέργειες μετά την υπογραφή της συμβολαιογραφικής πράξης

1. Μετά την υπογραφή της συμβολαιογραφικής πράξης, ο συμβολαιογράφος εκδίδει αντίγραφο αυτής, το οποίο υπογράφει με εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή και εγκεκριμένη ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα, κατά την έννοια των παρ. 20 και 21 του άρθρου 2 του ν. 4727/2020, αντίστοιχα, και το μεταφορτώνει στον ηλεκτρονικό φάκελο της μεταβίβασης.
2. Ο Συμβολαιογράφος, μετά την ολοκλήρωση των ενεργειών της παρ. 1, και σύμφωνα με τα εκάστοτε οριζόμενα στο νόμο, προβαίνει στις απαιτούμενες ενέργειες προς εξυπηρέτηση της υποβολής της συνταχθείσας εγγραπτέας συμβολαιογραφικής πράξης για την καταχώρισή της στα κτηματολογικά βιβλία του κατά τόπον αρμόδιου Κτηματολογικού Γραφείου ή Υποκαταστήματος.

Άρθρο 7
Διαλειτουργικότητες

1. Για τους σκοπούς της παρούσας, η πλατφόρμα αντλεί δεδομένα από πληροφοριακά συστήματα των φορέων του δημόσιου τομέα και ιδίως:

α) Το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης,

β) Τα πληροφοριακά συστήματα της Α.Α.Δ.Ε., γ) Το πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ,

δ) Το πληροφοριακό σύστημα «Ταυτότητα κτιρίου», που παρέχεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.),

ε) Τις βάσεις δεδομένων του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο»,

στ) Την εφαρμογή myProperty της Α.Α.Δ.Ε.

2. Όλες οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητες διενεργούνται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 και το άρθρο 47 του ν. 4623/2019 (Α’ 134).

Άρθρο 8
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

1. Το Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» ορίζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας, κατά την έννοια της περ. 7 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων – ΓΚΠΔ), για τους σκοπούς της λειτουργίας της πλατφόρμας «Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου». Η επεξεργασία έχει ως νομική βάση την εκπλήρωση καθήκοντος που εκτελείται προς το δημόσιο συμφέρον, σύμφωνα με την περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 6 του ΓΚΠΔ, το οποίο συνίσταται στην παροχή ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών για την απλούστευση και ψηφιοποίηση της διαδικασίας συλλογής δικαιολογητικών για τη σύνταξη συμβολαιογραφικών εγγράφων.
2. Οι συμβολαιογράφοι ενεργούν ως ανεξάρτητοι υπεύθυνοι επεξεργασίας για τη συλλογή και άντληση δεδομένων, πληροφοριών και εγγράφων μέσω της πλατφόρμας. Η επεξεργασία έχει ως νομική βάση το άρθρο 29 του ν. 4821/2021 και την εκπλήρωση καθήκοντος που εκτελείται προς το δημόσιο συμφέρον, σύμφωνα με την περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 6 του ΓΚΠΔ, το οποίο συνίσταται στην εκ του νόμου υποχρεωτική σύνταξη εγγράφων συστατικών δικαιοπραξιών, κατά τα οριζόμενα στις περ. α’ και β’ της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 2830/2000 (Α’ 96) και στα άρθρα 369 και 1033 του Αστικού Κώδικα.
3. Κάθε επεξεργασία διενεργείται σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων, τον ν. 4624/2019 (Α’ 137), το ισχύον Πλαίσιο Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» και την Πολιτική Ορθής Χρήσης Διαδικτυακών υπηρεσιών του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο».

Άρθρο 9
Τεχνικά και οργανωτικά μέτρα

1. Το Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» έχει την υποχρέωση λήψης και διαρκούς τήρησης των κατάλληλων και αναγκαίων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφάλειας των διακινούμενων δεδομένων, πληροφοριών και εγγράφων και, κατ’ελάχιστον, της καταγραφής και παρακολούθησης των προσβάσεων, της διασφάλισης ιχνηλασιμότητας και της προστασίας των διακινούμενων δεδομένων από κάθε παραβίαση, καθώς και από σκόπιμη ή τυχαία απειλή.
2. Οι συμβολαιογράφοι τηρούν τα κατάλληλα και αναγκαία τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ασφάλειας των δεδομένων και εγγράφων που μεταφορτώνουν στην πλατφόρμα και κάθε άλλο μέτρο που διασφαλίζει την προστασία από μη εγκεκριμένη ή παράνομη επεξεργασία ή τυχαία απώλεια, καταστροφή ή φθορά ή την αποτροπή μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης τρίτων.

Άρθρο 10
Έναρξη ισχύος

Η έναρξη της λειτουργίας της Πλατφόρμας σε πιλοτικό – δοκιμαστικό στάδιο εκκινεί από την δημοσίευση της παρούσας στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η παραγωγική λειτουργία αυτής, μετά και την ενσωμάτωση τυχόν παρατηρήσεων, σχολίων, οδηγιών και απαιτήσεων που θα προκύψουν κατά το πιλοτικό – δοκιμαστικό στάδιο, θα εκκινήσει την 01.11.2023. Στο πιλοτικό – δοκιμαστικό στάδιο θα παράγονται έννομα αποτελέσματα από την χρήση της Πλατφόρμας.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Μπορείτε να κατεβάσετε το ΦΕΚ από εδώ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 10-03-2023 - Ανοικτή θέση στάθμευσης στην πιλοτή, πριν & μετά το Ν. 5005/2022

 Δημοσιεύουμε τη σύντομη μελέτη που εκπόνησε ο Πρωτοδίκης Ιωαννίνων κ. Αθανάσιος Θεοδοσιάδης, την οποία απέστειλε στην ΠΟΜΙΔΑ, προς υποβοήθηση των ιδιοκτητών, συγχαίροντάς παράλληλα την Ομοσπονδία & τον πρόεδρό της κ. Παραδιά για τη μεγάλη επιτυχία της ΠΟΜΙΔΑ, στη νομοθετική επίλυση με το ν. 5005/2022 του χρόνιου προβλήματος των ανοικτών θέσεων στάθμευσης στην πιλοτή.

- Advertisement -

Όπως σημειώνει εισαγωγικά ο ίδιος, στη σύντομη μελέτη με τίτλο “ΑΝΟΙΚΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΙΛΟΤΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΕ ΙΣΧΥ ΤΗΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 46 ΤΟΥ Ν. 5005/2022”, γίνεται ανάλυση του νομικού ζητήματος από την ΟλΑΠ 23/2000 μέχρι και τη θέσπιση της διάταξης του αρ. 46 του ν. 5005/2022, ως προς την οποία επιχειρείται μία πρώτη ερμηνευτική προσέγγιση, για την οποία ο κ. Θεοδοσιάδης πιστεύει ότι θα βοηθήσει τους εμπλεκόμενους ιδιοκτήτες στην επιτυχή εφαρμογή της.

Διαβάστε παρακάτω το περιεχόμενο της μελέτης:

- Advertisement -

Η αρχική θέση της νομολογίας – Με την υπ’ αριθμ. 23/2000 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου λύθηκε το νομικό ζήτημα αν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο οριζόντιας ιδιοκτησίας ανοικτή θέση στάθμευσης σε χώρο της πιλοτής πολυώροφης οικοδομής, ιδίως πριν από την ισχύ των ν. 960/1979 και 1221/1981[1]. Επρόκειτο για εριζόμενο νομικό ζήτημα με σημαντικές πρακτικές συνέπειες στις μεταβιβάσεις αστικών ακινήτων (οριζόντιων ιδιοκτησιών), αφού μέχρι τότε είχε αποτελέσει διαδεδομένη πρακτική στις εμπράγματες συναλλαγές, ιδίως σε περιπτώσεις οικοδομών που είχαν ανεγερθεί με το σύστημα της αντιπαροχής («εργολαβικές οικοδομές»), η συμβολαιογραφική σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας σε επιμέρους ανοικτά τμήματα της πιλοτής με αναλογία ποσοστού συγκυριότητας επί του οικοπέδου και η πώληση και μεταβίβαση αυτών από τον εργολάβο ως αυτοτελών ιδιοκτησιακών αντικειμένων έναντι σημαντικού χρηματικού ανταλλάγματος τόσο σε οροφοκτήτες[2], δηλαδή ιδιοκτήτες έτερης νομίμως συνεστημένης οριζόντιας ιδιοκτησίας της οικοδομής (όροφος ή διαμέρισμα), όσο και σε τρίτα, εκτός της οικοδομής, πρόσωπα (μη οροφοκτήτες). Η Ολομέλεια, κατά πλειοψηφία, αρνήθηκε τη δυνατότητα σύστασης διαιρεμένης ιδιοκτησίας κατά τις διατάξεις του ν. 3741/1929 στο χώρο της πιλοτής ή ανοικτά τμήματα του χώρου αυτού ακόμη και πριν από τους ν. 960/1979 και 1221/1981, απαγγέλλοντας την ακυρότητα της σχετικής συστατικής δικαιοπραξίας ως αντικείμενης στις αναγκαστικού δικαίου διατάξεις περί οριζόντιας ιδιοκτησίας, με το επιχείρημα ότι πρόκειται για χώρους που ανήκουν στα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής, επί των οποίων μπορεί, με τη συστατική της οροφοκτησίας δικαιοπραξία ή με μεταγενέστερη συμφωνία μεταξύ όλων των συνιδιοκτητών, να παραχωρηθεί μόνο δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης σε ιδιοκτήτες ορόφων ή διαμερισμάτων της ίδιας οικοδομής (βλ. αναλυτικά ΟλΑΠ 23/2000).

Μετατροπή σε δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης – Με την παραπάνω απόφαση λύθηκε το συγκεκριμένο νομικό ζήτημα, έκτοτε δε η ως άνω θέση που υιοθετήθηκε από την Ολομέλεια του ΑΠ ακολουθείται πάγια από τη νομολογία. Δεν άργησε, όμως, να εμφανιστεί στην νομολογία το έτερο ζήτημα της νομικής αντιμετώπισης των ακύρως συσταθεισών οριζόντιων ιδιοκτησιών επί θέσεων στάθμευσης σε ανοικτό χώρο της πιλοτής, οι οποίες μέχρι τουλάχιστον την ισχύ των ν. 960/1979 και 1221/1981, που προέβλεψαν ρητά τη σχετική απαγόρευση, είχαν αποτελέσει συνήθη πρακτική στις συναλλαγές ακινήτων. Στην ελληνική επικράτεια υφίστανται χιλιάδες τέτοιες περιπτώσεις ακύρως συσταθεισών οριζόντιων ιδιοκτησιών, οι οποίες τελούν σε νομική εκκρεμότητα και χρήζουν νομικής διευθέτησης. Μάλιστα το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερο αν αναλογιστεί κανείς ότι οι εν λόγω θέσεις στάθμευσης αποκτηθήκαν έναντι αξιόλογου χρηματικού ανταλλάγματος από καλόπιστους συναλλασσόμενους, στους οποίους δημιουργήθηκε η εύλογη πεποίθηση ότι με την τήρηση του πανηγυρικού συμβολαιογραφικού τύπου και της δημοσιότητας της μεταγραφής απέκτησαν εγκύρως δικαίωμα αποκλειστικής κάρπωσης – εκμετάλλευσης της σχετικής θέσης στάθμευσης, κατ’ αποκλεισμό των λοιπών συνιδιοκτητών. Η νομολογία προς διευθέτηση της συγκεκριμένης εκκρεμότητας επιστράτευσε το θεσμό της μετατροπής άκυρης δικαιοπραξίας (άρθρο 182 ΑΚ), σε συνδυασμό με τη νομική δυνατότητα παραχώρησης δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης σε οροφοκτήτες σε κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής, για την οποία άλλωστε γίνεται αναφορά στην ΟλΑΠ 23/2000. Πιο συγκεκριμένα, έγινε δεκτό ότι η σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας σε ανοικτές θέσεις στάθμευσης στο χώρο της πιλοτής και η μεταβίβασή τους μπορεί να ισχύσει, κατά μετατροπή κατ’ άρθρο 182 ΑΚ, τηρουμένων των σχετικών προϋποθέσεων, ως πράξη παραχώρησης στους οικείους συνιδιοκτήτες του δικαιώματος της αποκλειστικής χρήσης των εν λόγω χώρων στάθμευσης, με αποκλεισμό των λοιπών συγκυρίων της οικοδομής, την οποία εκτιμάται ότι θα ήθελαν οι συμβαλλόμενοι, εάν γνώριζαν την ακυρότητα, ενόψει και του ότι το δικαίωμα της αποκλειστικής χρήσης εμπεριέχεται, κατά λογική και νομική αναγκαιότητα, στο δικαίωμα της αποκλειστικής κυριότητας[3]. Στην περίπτωση αυτή οι θέσεις στάθμευσης στην πιλοτή δεν είναι αυθύπαρκτες, αλλά έχουν χαρακτήρα παρακολουθήματος της οριζόντιας ιδιοκτησίας και, συνεπώς, δεν είναι δυνατή ούτε η αυτοτελής διάθεσή τους, ούτε η παραχώρηση της αποκλειστικής χρήσης τους σε τρίτο, μη συνιδιοκτήτη. Τίθεται, λοιπόν, ως περιορισμός στη μετατροπή ο αποκτών τη θέση στάθμευσης να φέρει την ιδιότητα του οροφοκτήτη. Η μετατροπή της ακύρως συσταθείσας οριζόντιας ιδιοκτησίας σε δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης αποτέλεσε κατ’ αρχήν προς τη σωστή κατεύθυνση, πρακτική και δογματικά ορθή αντιμετώπιση του ζητήματος. Ωστόσο, ούτε και με αυτήν δόθηκε λύση στο σύνολο των περιπτώσεων άκυρης σύστασης, αφού με την πρόβλεψη της υποκειμενικής προϋπόθεσης της ιδιότητας του οροφοκτήτη για τον αποκτώντα τη θέση στάθμευσης, έμειναν αρρύθμιστες περιπτώσεις στις οποίες αποκτήθηκαν θέσεις στάθμευσης από μη οροφοκτήτες στην οικοδομή.

Το νομικό ζήτημα σε καθεστώς Κτηματολογίου –  Ούτε η νομολογία, ούτε η επιστήμη φαίνεται να έχει ασχοληθεί μέχρι και σήμερα με το συγκεκριμένο νομικό θέμα σε περιβάλλον λειτουργούντος Κτηματολογίου. Ειδικότερα, σε καθεστώς Κτηματολογίου το ζήτημα των ακύρως συσταθεισών οριζόντιων ιδιοκτησιών σε ανοικτό χώρο της πιλοτής δύναται να ανακύψει στις αρχικές εγγραφές με τους εξής δύο τρόπους. Είτε η θέση στάθμευσης έχει εσφαλμένα αποτυπωθεί ως αυτοτελές ιδιοκτησιακό αντικείμενο, και συγκεκριμένα ως οριζόντια ιδιοκτησία με αναλογούν ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο, εκδοχή που είναι και η πιο συνήθης, είτε στο πλαίσιο ελέγχου νομιμότητας[4], που διενεργείται στις συλλεγείσες δηλώσεις εγγραπτέων δικαιωμάτων κατά το στάδιο της κτηματογράφησης, έχει διαπιστωθεί η ακυρότητα της σύστασης, με συνέπεια η θέση στάθμευσης να μην έχει περιληφθεί ως νομική πληροφορία στις αρχικές εγγραφές και το αντίστοιχο ποσοστό συγκυριότητας να έχει περιληφθεί σε υποδοχέα αδήλωτων χιλιοστών (το λεγόμενο «κουβά»), με την ένδειξη αγνώστου ιδιοκτήτη. Σημειώνεται ότι στην περίπτωση θέσης στάθμευσης που έχει εσφαλμένα αποτυπωθεί ως αυτοτελής οριζόντια ιδιοκτησία, τυχόν οριστικοποίηση των αρχικών εγγραφών δεν θεραπεύει το σχετικό νομικό πρόβλημα, αφού υφίσταται απόλυτη απαγόρευση διάθεσης για αυτήν, που απορρέει από τις αναγκαστικού δικαίου διατάξεις περί οριζόντιας ιδιοκτησίας, με συνέπεια να μην παράγεται το αμάχητο τεκμήριο ακρίβειας κατ’ άρθρο 7 του ν. 2664/1998 για το δικαίωμα κυριότητας επί της ακύρως συσταθείσας οριζόντιας ιδιοκτησίας και ως εκ τούτου να μην μπορεί αυτή να διατεθεί εγκύρως σε τρίτο. Ανακύπτει, λοιπόν, ζήτημα διόρθωσης των αρχικών κτηματολογικών εγγραφών, για την οποία είναι καταρχήν δυνατή η προσφυγή στα προβλεπόμενα στο κτηματολογικό δίκαιο ένδικα βοηθήματα ενώπιον του Κτηματολογικού Δικαστή[5]. Ο τελευταίος, αξιοποιώντας το νομικό εργαλείο της μετατροπής άκυρης δικαιοπραξίας κατ’ άρθρο 182 ΑΚ, που έχει διαπλάσει η νομολογία, κατά τα εκτιθέμενα παραπάνω, μπορεί να διατάξει τη διόρθωση της αρχικής κτηματολογικής εγγραφής, με την αναγραφή της θέσης στάθμευσης ως παρακολουθήματος της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας του αιτούντος οροφοκτήτη. Πλην, όμως, η συγκεκριμένη νομική διέξοδος, συνιστά ιδιαίτερα οχληρή και δαπανηρή διαδικασία για ένα τόσο προφανές νομικό σφάλμα, που δεν χρήζει πλέον δικαστικής διάγνωσης, καθότι οφείλεται σε εσφαλμένη, αλλά ομοιόμορφη συμβολαιογραφική πρακτική του παρελθόντος, όπως εκτέθηκε παραπάνω, για την οποία η νομολογία έχει πάγια διαμορφώσει προς θεραπεία αυτής τη νομική λύση της μετατροπής σε δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης. Ακόμη, με τη δικαστική προσφυγή δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς και το περαιτέρω ανακύπτον ζήτημα της νομικής τύχης του ποσοστού συγκυριότητας στο οικόπεδο, το οποίο με την πράξη σύστασης είχε διατεθεί στην ακύρως συσταθείσα ως οριζόντια ιδιοκτησία θέση στάθμευσης.

Ενδιαφέρομαι για ΚουφώματαΕνδιαφέρομαι για Κουφώματα

Η προταθείσα λύση πριν το ν. 5005/2022 – Ενόψει του ορατού κινδύνου αφενός περιττής απασχόλησης του Κτηματολογικού Δικαστή με μεγάλο αριθμό υποθέσεων, που αντικειμενικά δεν χρήζουν δικαστικής επέμβασης προς επίλυσή τους, πράγμα που με τη σειρά του θα οδηγήσει σε υπερφόρτωση των πινακίων και τελικά σε επιβράδυνση των συναλλαγών, και αφετέρου εκκρεμότητας του διατεθέντος για τη θέση στάθμευσης ποσοστού συγκυριότητας στο οικόπεδο, είχε προταθεί από εμάς η νομική λύση της προσφυγής στην απλή, ταχεία και αποτελεσματική εξωδικαστική διόρθωση των εγγραφών ενώπιον του Προϊσταμένου του οικείου Κτηματολογικού Γραφείου κατά τη διαδικασία διόρθωσης προδήλων σφαλμάτων, όπως αυτή καταστρώνεται στη διάταξη του άρθρου 18 παρ. 1β του ν. 2664/1998, σε συνδυασμό και με τη μονομερή συμβολαιογραφική τροποποίηση της οριζόντιας ιδιοκτησίας εκ μέρους του οροφοκτήτη[6]. Ειδικότερα, ο  Προϊστάμενος επιλαμβάνεται κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερόμενου συνιδιοκτήτη και αρχικά διαπιστώνει την άκυρη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας για θέση στάθμευσης σε ανοικτό χώρο της πιλοτής και την ισχύ αυτής αυτοδικαίως και κατά μετατροπή ως δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης. Εν συνεχεία, ο Προϊστάμενος, με απόφασή του, προβαίνει σε διόρθωση των εσφαλμένων αρχικών εγγραφών με την κατάργηση του κτηματολογικού φύλλου της ακύρως συσταθείσας οριζόντιας ιδιοκτησίας (ή του αντίστοιχου υποδοχέα αδήλωτων χιλιοστών) και την αναγραφή της θέσης στάθμευσης ως παρακολουθήματος της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας. Περαιτέρω, ταυτόχρονα με την απόφαση του Προϊσταμένου καταχωρίζεται στο κτηματολογικό βιβλίο και η προηγουμένως συνταχθείσα μονομερής συμβολαιογραφική πράξη του ενδιαφερόμενου οροφοκτήτη, με την οποία το διατεθέν για τη θέση στάθμευσης ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο το κατανέμει υπέρ της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας του, προσαυξάνοντας το τελικό ποσοστό συγκυριότητας αυτής στο οικόπεδο. Για τη συγκεκριμένη συμβολαιογραφική πράξη δεν απαιτείται η συναίνεση ή σύμπραξη των λοιπών συνιδιοκτητών, διότι το συγκεκριμένο ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο δεν είναι αυτοτελές, αλλά αναπόσπαστα συνδεδεμένο με το δικαίωμα της χωριστής κυριότητας επί της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας, με συνέπεια ο συνιδιοκτήτης να δύναται μονομερώς, με τη σχετική τροποποίηση, να συνδέσει το ποσοστό αυτό με την ανήκουσα σ’ αυτόν κύρια οριζόντια ιδιοκτησία, χωρίς να παραβλάπτονται τα δικαιώματα των άλλων συνιδιοκτητών επί των διαιρεμένων ιδιοκτησιών τους και επί των κοινόκτητων και κοινόχρηστων χώρων της οικοδομής κατά το σχετικό ποσοστό συγκυριότητας που τους αντιστοιχεί[7].

Νομοθετική ρύθμιση με το ν. 5005/2022 – Με τη διάταξη του άρθρου 46 του ν. 5005/2022, που φέρει τον τίτλο «Κυριότητα ανοικτών θέσεων στάθμευσης στην πιλοτή – Προσθήκη παρ. 5Α στο άρθρο 1 του ν. 960/1979» επιχειρείται νομοθετική λύση στο ζήτημα των ακύρως συσταθεισών οριζόντιων ιδιοκτησιών επί ανοικτής θέσης στάθμευσης στην πιλοτή με την προσθήκη παρ. 5Α στη διάταξη του άρθρου 1 του ν. 960/1979, η οποία έχει ως εξής[8]:

α) Ο ιδιοκτήτης οριζοντίου ιδιοκτησίας – χώρου κύριας χρήσης πολυκατοικίας που έχει εμπράγματο δικαίωμα σε ανοικτή θέση στάθμευσης στην πιλοτή της ίδιας πολυκατοικίας, που αποτελεί κατά τη σύσταση αυτοτελή οριζόντια ιδιοκτησία, προβαίνει σε μονομερή τροποποίηση της πράξης οριζοντίου ιδιοκτησίας, προκειμένου να μετατρέψει τον ανοικτό χώρο στάθμευσης στην πιλοτή ως παρακολούθημα στην αποκλειστική χρήση της οριζοντίου ιδιοκτησίας του χώρου κύριας χρήσης και ταυτόχρονα να ενσωματώσει στην τελευταία ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο που είχε κατά τη σύσταση οριζοντίων ιδιοκτησιών ο ανοιχτός χώρος στάθμευσης στην πιλοτή. Στην περίπτωση αυτή, η σύμφωνη γνώμη του συνόλου των συνιδιοκτητών τεκμαίρεται.

β) Ανοικτή θέση στάθμευσης στην πιλοτή πολυκατοικίας που αποτελεί κατά τη σύσταση αυτοτελή οριζόντια ιδιοκτησία και επί της οποίας δεν έχει εμπράγματο δικαίωμα ιδιοκτήτης επί οριζοντίου ιδιοκτησίας – χώρου κύριας χρήσης της αυτής πολυκατοικίας δύναται να μεταβιβαστεί κατ’ εξαίρεση και μόνο σε άλλον ιδιοκτήτη επί οριζοντίου ιδιοκτησίας – χώρου κύριας χρήσης της αυτής πολυκατοικίας. Στην περίπτωση αυτή ο ιδιοκτήτης της οριζοντίου ιδιοκτησίας – χώρου κύριας χρήσης προβαίνει σε μονομερή τροποποίηση της πράξης οριζοντίου ιδιοκτησίας, προκειμένου να μετατρέψει τον ανοικτό χώρο στάθμευσης στην πιλοτή ως παρακολούθημα στην αποκλειστική χρήση της οριζοντίου ιδιοκτησίας του χώρου κύριας χρήσης και ταυτόχρονα να ενσωματώσει στην τελευταία το ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο που είχε κατά τη σύσταση οριζοντίων ιδιοκτησιών ο ανοιχτός χώρος στάθμευσης στην πιλοτή. Στην περίπτωση αυτή, η σύμφωνη γνώμη του συνόλου των συνιδιοκτητών τεκμαίρεται.

Ερμηνευτική προσέγγιση της νέας ρύθμισης – Η νομοθετική ρύθμιση καταστρώνεται σε δύο επιμέρους διατάξεις (περ. α και β), οι οποίες αντιμετωπίζουν το νομικό ζήτημα της άκυρης σύστασης επί ανοικτής θέσης στάθμευσης στην πιλοτή. Ενόψει του εξαιρετικού της χαρακτήρα και του σκοπού θέσπισης της, που κατά την αιτιολογική έκθεση εντοπίζεται στη νομοθετική λύση του χρόνιου ζητήματος των ανοικτών θέσεων στάθμευσης στο χώρο της πιλοτής, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι η ρύθμιση καταλαμβάνει αποκλειστικά τις μέχρι το χρόνο θέσης αυτής σε ισχύ (21-12-2022) ακύρως συσταθείσες οριζόντιες ιδιοκτησίες.

Ειδικότερα, η περ. α αφορά στη συνηθέστερη εκδοχή, υπό την οποία το εξεταζόμενο νομικό ζήτημα εμφανίζεται στις συναλλαγές, και συγκεκριμένα όταν ο αποκτών την ακύρως συσταθείσα οριζόντια ιδιοκτησία φέρει την ιδιότητα του οροφοκτήτη σε έτερη νομίμως συσταθείσα οριζόντια ιδιοκτησία (διαμέρισμα) στην οικοδομή. Η διατύπωση της διάταξης κρίνεται ατυχής, κατά το σημείο στο οποίο γίνεται αναφορά περί εμπράγματου δικαιώματος σε ανοικτή θέση στάθμευσης στην πιλοτή, το οποίο, κατ’ επιτρεπτή διορθωτική διατύπωση, πρέπει να γίνει δεκτό ότι αναφέρεται σε άκυρη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας επί ανοικτής θέσης στάθμευσης στην πιλοτή. Η διάταξη, έχοντας ενσωματώσει τα νομολογιακά πορίσματα περί αυτοδίκαιης μετατροπής της άκυρης σύστασης σε δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης επί της θέσης στάθμευσης, το οποίο άλλωστε αναφέρεται ρητά και στη σχετική αιτιολογική έκθεση, προβλέπει το «οιονεί διαπλαστικό δικαίωμα» του συνιδιοκτήτη να προβεί μονομερώς, χωρίς τη σύμπραξη άλλου, με συμβολαιογραφική πράξη στην τροποποίηση της συστατικής της οροφοκτησίας πράξης, κατά το μέρος που αφορά στην άκυρη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας επί ανοικτής θέσης στάθμευσης. Κατά την άποψη μας, δεν πρόκειται για γνήσιο διαπλαστικό δικαίωμα, αφού η μετατροπή σε δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης επέρχεται αυτοδικαίως – εκ του νόμου, πλην, όμως, η σύνδεση του τελευταίου με την κύρια οριζόντια ιδιοκτησία και η νομική ρύθμιση του ποσοστού συγκυριότητας που ακύρως διατέθηκε προϋποθέτουν, ενόψει και της πανηγυρικότητας του τύπου των εμπράγματων δικαιοπραξιών επί ακινήτων στην ελληνική έννομη τάξη (άρθρα 369, 1033 ΑΚ, 13, 14 ν. 3741/1929), την τροποποίηση της οροφοκτησίας, η οποία συνιστά διάπλαση έννομης σχέσης, στοιχείο που προσδίδει στο δικαίωμα οιονεί διαπλαστικό χαρακτήρα. Ο συνιδιοκτήτης με την περιβαλλόμενη το συμβολαιογραφικό τύπο μονομερή δήλωσή του ασκεί αυτοδύναμα το εξαιρετικό διαπλαστικό δικαίωμα, που η ερμηνευόμενη διάταξη του απονέμει, προβαίνοντας αφενός σε επαναδιατύπωση της συστατικής της οροφοκτησίας πράξης, ορίζοντας την κατά μετατροπή ισχύ της ακύρως συσταθείσας οριζόντιας ιδιοκτησίας (την οποία μετατροπή άλλωστε η ίδια η διάταξη αυθεντικά προβλέπει) ως δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης, και σε νομική σύνδεση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης με την κύρια οριζόντια ιδιοκτησία, ώστε μεταξύ τους να δημιουργείται σχέση κύριου – παρεπόμενου, με την έννοια της μη νομικής αυθυπαρξίας – αυτοτέλειας του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης, το οποίο ακολουθεί τη νομική τύχη του δικαιώματος χωριστής κυριότητας επί της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας (π.χ. συμμεταβίβαση), προς εξυπηρέτηση της οποίας και υφίσταται, και αφετέρου σε κατανομή υπέρ της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας του διατεθέντος για τη θέση στάθμευσης ποσοστού συγκυριότητας στο οικόπεδο, το οποίο προσαυξάνει το τελικό ποσοστό συγκυριότητας αυτής. Περιττή είναι η πρόβλεψη του δεύτερου εδαφίου, στο οποίο γίνεται λόγος περί τεκμαιρόμενης σύμφωνης γνώμης του συνόλου των συνιδιοκτητών ως προς τη γενόμενη τροποποίηση της οροφοκτησίας, αφού το προβλεπόμενο στην ίδια διάταξη διαπλαστικό δικαίωμα μονομερούς τροποποίησης δεν προϋποθέτει εξ ορισμού τη σύμπραξη τρίτων προσώπων. Σε περίπτωση μη συνδρομής των σχετικών προϋποθέσεων, τρίτα θιγόμενα πρόσωπα (π.χ. συνιδιοκτήτες) δύνανται να προστατευθούν με την άσκηση σχετικής αναγνωριστικής αγωγής προς αναγνώριση της ακυρότητας της γενόμενης τροποποίησης.

Κατά την άποψη μας, όπως αυτή αναλυτικά εκτίθεται σε προηγούμενη ενότητα, το προϋφιστάμενο του ν. 5005/2022 νομοθετικό – νομολογιακό πλαίσιο εξασφάλιζε πλήρως τη νομική δυνατότητα διευθέτησης του ζητήματος της άκυρης σύστασης επί ανοικτής θέσης στάθμευσης στην πιλοτή κατά τον ίδιο τρόπο που πλέον ρητά και ειδικά προβλέπει η νεοπαγής διάταξη του άρθρου 46 περ. α του ν. 5005/2022. Πλην, όμως, πρέπει να πιστωθεί στα θετικά της νέας ρύθμισης, μεταξύ άλλων, και η άρση τυχόν αμφιβολιών και απροθυμίας που εύλογα θα ανέμενε κανείς στους άμεσα εμπλεκόμενους νομικούς επαγγελματίες (συμβολαιογράφους, δικηγόρους, υποθηκοφύλακες) ως προς τη νομιμότητα μονομερούς τροποποίησης της οροφοκτησίας πριν τη ρητή νομοθετική επίλυση του εξεταζόμενου νομικού ζητήματος. Σε περιβάλλον Υποθηκοφυλακείου η σχετική εμπράγματη μεταβολή ολοκληρώνεται με τη μεταγραφή της σχετικής συμβολαιογραφικής πράξης. Αντίθετα, σε περιβάλλον Κτηματολογίου θα πρέπει να γίνει σχετική διάκριση ανάλογα με τον τρόπο που η θέση στάθμευσης έχει αποτυπωθεί στις αρχικές κτηματολογικές εγγραφές. Σε περίπτωση που η θέση στάθμευσης έχει αποτυπωθεί ως οριζόντια ιδιοκτησία με ξεχωριστό κτηματολογικό φύλλο και ΚΑΕΚ επ’ ονόματι του οροφοκτήτη, για την επέλευση της εμπράγματης μεταβολής απαιτείται η καταχώριση της μονομερούς συμβολαιογραφικής πράξης ως μεταγενέστερης κτηματολογικής εγγραφής στο κτηματολογικό φύλλο τόσο της θέσης στάθμευσης, όσο και της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας. Με την ολοκλήρωση της καταχώρισης επέρχεται αφενός η κατάργηση του κτηματολογικού φύλλου που αντιστοιχεί στην αποτυπωθείσα ως οριζόντια ιδιοκτησία θέση στάθμευσης, η οποία πλέον καθίσταται ιστορική ιδιοκτησία, και αφετέρου η τροποποίηση του κτηματολογικού φύλλου της κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας, με την προσαύξηση του αναλογούντος σε αυτήν ποσοστού συγκυριότητας στο οικόπεδο και την αναγραφή του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης της θέσης στάθμευσης ως παρακολουθήματός της στην ειδική ενότητα – πεδίο με την ένδειξη «Πρόσθετες Πληροφορίες – Λοιποί Χώροι». Σε περίπτωση που η θέση στάθμευσης δεν έχει αποτυπωθεί ως αυτοτελής οριζόντια ιδιοκτησία και το διατεθέν για αυτήν ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο έχει περιληφθεί σε υποδοχέα αδήλωτων χιλιοστών, με την ένδειξη αγνώστου ιδιοκτήτη, τότε για την καταχώριση της μονομερούς συμβολαιογραφικής πράξης είναι αναγκαία η προσφυγή στη διαδικασία διόρθωσης προδήλων σφαλμάτων κατ’ άρθρο 18 παρ. 1β του ν. 2664/1998. Με τη συγκεκριμένη διαδικασία θα απαλειφθεί η ένδειξη αγνώστου ιδιοκτήτη που αποτελεί νομικό κώλυμα για την καταχώριση της συμβολαιογραφικής πράξης, η οποία ως μεταγενέστερη κτηματολογική εγγραφή, στο πλαίσιο του διενεργούμενου ελέγχου νομιμότητας από το Κτηματολογικό Γραφείο κατ’ άρθρο 16 παρ. 1 του ν. 2664/1998, προϋποθέτει στην αρχική εγγραφή να έχει εγγραφεί ως δικαιούχος ο οροφοκτήτης, ο οποίος προβαίνει στη μονομερή τροποποίηση. Με την απόφαση του Προϊσταμένου του Κτηματολογικού Γραφείου, επί της αίτησης διόρθωσης προδήλου σφάλματος, το σχετικό ποσοστό συγκυριότητας αναγράφεται επ’ ονόματι του οροφοκτήτη, προκειμένου εν συνεχεία να καταστεί νομικά δυνατή η καταχώριση της συμβολαιογραφικής πράξης.

Η περ. β αφορά στην έτερη εκδοχή, υπό την οποία το εξεταζόμενο νομικό ζήτημα εμφανίζεται στις συναλλαγές, όταν ο αποκτών την ακύρως συσταθείσα οριζόντια ιδιοκτησία σε ανοικτή θέση στάθμευσης στην πιλοτή δεν φέρει την ιδιότητα του οροφοκτήτη. Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν καλυπτόταν από το προϋφιστάμενο του ν. 5005/2022 νομοθετικό – νομολογιακό πλαίσιο, κατά το οποίο η κατ’ άρθρο 182 ΑΚ μετατροπή της άκυρης σύστασης σε δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης επί της θέσης στάθμευσης δεν ήταν δυνατή υπέρ τρίτου μη οροφοκτήτη. Προς αποφυγή επαναλήψεων, όσα αναπτύχθηκαν στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο για την περ. α της ερμηνευόμενης ρύθμισης, ως προς τη φύση και τον τρόπο άσκησης του δικαιώματος τροποποίησης της οροφοκτησίας, με τις σχετικές διακρίσεις αναλόγως αν βρισκόμαστε στο σύστημα των βιβλίων μεταγραφών ή του Κτηματολογίου, ισχύουν mutatis mutandis και για την εξεταζόμενη στην παρούσα παράγραφο ρύθμιση της περ. β. Σημείο στο οποίο διαφοροποιείται η ρύθμιση της περ. β είναι ότι για την απαιτούμενη τροποποίηση είναι αναγκαία η σύμπραξη δύο προσώπων, αφενός μεν του μη οροφοκτήτη, υπέρ του οποίου έχει ακύρως συσταθεί οριζόντια ιδιοκτησία σε ανοικτή θέση στάθμευσης, ο οποίος στη συντασσόμενη προς τούτο σχετική συμβολαιογραφική πράξη φέρει την ιδιότητα του «μεταβιβάζοντος», αφετέρου δε του ιδιοκτήτη έτερης κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας στην οικοδομή, ο οποίος φέρει την ιδιότητα του «αποκτώντος». Με τη μεταξύ τους καταρτιζόμενη με συμβολαιογραφικό έγγραφο σύμβαση, η οποία φέρει «οιονεί εμπράγματο χαρακτήρα», μεταβιβάζεται κατ’ άρθρο 1033 ΑΚ για κάποια νόμιμη αιτία (π.χ. δωρεά, πώληση) το εκ του νόμου, κατά μετατροπή ισχύον δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της θέσης στάθμευσης στην πιλοτή, ενώ ταυτόχρονα με την ίδια πράξη επέρχεται τροποποίηση της οροφοκτησίας με τη νομική σύνδεση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης με την κύρια οριζόντια ιδιοκτησία του αποκτώντος ως παρακολουθήματος αυτής και την κατανομή υπέρ αυτής του διατεθέντος για τη θέση στάθμευσης ποσοστού συγκυριότητας στο οικόπεδο, το οποίο προσαυξάνει το τελικό της ποσοστό συγκυριότητας.

---

[1] Με τις διατάξεις τους προβλέφθηκε πλέον ρητά και ειδικά για το χώρο της πιλοτής ότι οι δημιουργούμενες σε αυτήν θέσεις στάθμευσης δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαιρεμένης ιδιοκτησίας (άρθρο 1 παρ. 5 εδ. γ του ν. 960/1979, όπως ισχύει μετά το ν. 1221/1981)
[2] Ως «οροφοκτήτης» για τις ανάγκες της παρούσας νοείται ο ιδιοκτήτης έτερης (πέραν της ρυθμιζόμενης ανοικτής θέσης στάθμευσης) νομίμως συνεστημένης κύριας οριζόντιας ιδιοκτησίας της οικοδομής (όροφος ή διαμέρισμα)
[3] Βλ. ενδεικτικά ΑΠ 547/2021, 744/2018, 454/2017
[4] Άρθρο 3α ν. 2308/1995
[5] Αιτήσεις άρθρου 6 παρ. 3 και 8 του ν. 2664/1998
[6] Επιθεώρηση Ακινήτων τεύχος 2/2021 σελ. 263 επ.
[7] Πρβλ. ΑΠ 1492/1990 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ
[8] Η περ. γ της διάταξης του άρθρου 46 του ν. 5005/2022 αφορά στη μη εξεταζόμενη εδώ περίπτωση μονομερούς αντιστοίχισης νομίμως παραχωρηθέντος δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης σε ανοικτή θέση στάθμευσης στην πιλοτή ή στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου με συγκεκριμένη κύρια οριζόντια ιδιοκτησία της οικοδομής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 10-03-2023 - Αυθαίρετα: Λύσεις για τις αποκλίσεις εμβαδού & τα προσαρτώμενα έγγραφα σε επαναλήψεις συμβολαίων

 Ενόψει της ψήφισης του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας, με τίτλο «Μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας & Υδάτων και διεύρυνση του αντικειμένου της με αρμοδιότητες επί των υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης αστικών αποβλήτων, ενίσχυση της υδατικής πολιτικής-Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέσω της ενσωμάτωσης των Οδηγιών ΕΕ 2018/2001 & 2019/944 – Ειδικότερες διατάξεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος», η Συντονιστική Επιτροπή Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος κατέθεσε έγγραφο με τις θέσεις της, στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής & Εμπορίου της Βουλής.

- Advertisement -

Στο έγγραφο αυτό έχουν συμπεριληφθεί και δύο θέματα ιδιαίτερης σημασίας που αφορούν τα αυθαίρετα και έχουν ήδη τεθεί υπόψη του αρμόδιου Υπουργού προκειμένου να δοθεί άμεση νομοθετική λύση, τα οποία είναι:

1. οι αποκλίσεις στο εμβαδόν των οριζοντίων ιδιοκτησιών και
2. τα προσαρτώμενα έγγραφα στις τυχόν επαναλήψεις συμβολαίων.

Διαβάστε παρακάτω τις 2 προτάσεις της ΣΕΣΣΕ:

A. Αποκλίσεις εμβαδού

- Advertisement -

Η ΣΕΣΣΕ προτείνει την εισαγωγή του παρακάτω άρθρου:

Άρθρο …

Εμβαδομετρήσεις οικοπέδων ή γηπέδων, επί των οποίων έχουν συσταθεί οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες με απόκλιση έως και 2 τοις εκατό (2%) από τις αναγραφόμενες στις πράξεις σύστασης εμβαδομετρήσεις θεωρούνται αποδεκτές και δεν απαιτείται η τροποποίηση ή διόρθωση των πράξεων σύστασης και των τίτλων κτήσης προκειμένου για την μεταβίβαση των οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών. Η παρούσα εφαρμόζεται και για τις αντίστοιχες κατά το προηγούμενο εδάφιο αποκλίσεις οριζοντίων ιδιοκτησιών και τμημάτων αποκλειστικής χρήσης καθέτων ιδιοκτησιών.

Ενδιαφέρομαι για ΚουφώματαΕνδιαφέρομαι για Κουφώματα

Αιτιολογική Έκθεση

Με τις προτεινόμενες διατάξεις επιλύεται το χρόνιο πρόβλημα των αποκλίσεων του εμβαδού των οικοπέδων / γηπέδων με πράξεις σύστασης οριζοντίων / καθέτων ιδιοκτησιών στην εντός του γενικά αποδεκτού ορίου ανοχής του 2% που στην πράξη είχε ως συνέπεια την ανάγκη τροποποιήσεων οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών που σε πολλές περιπτώσεις είναι αδύνατη λόγω της μη ανεύρεσης ή της άρνησης προσέλευσης των συνιδιοκτητών, με αποτέλεσμα να τίθενται εκτός συναλλαγής. Το ίδιο πρόβλημα επιλύεται και στις οριζόντιες ιδιοκτησίες καθώς και στα τμήματα αποκλειστικής χρήσης καθέτων.

Β. Επανάληψη συμβολαίου

Από το 2011 που έχει ξεκινήσει η εφαρμογή των νόμων υπαγωγής αυθαιρέτων από εξουσιοδοτημένο μηχανικό και η έκδοση βεβαίωσης που επισυνάπτεται σε κάθε δικαιοπραξία εν ζωή περιλαμβανομένης και της δωρεάς αιτία θανάτου με αντικείμενο τη μεταβίβαση ή τη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο ή και σε ακίνητο χωρίς κτίσμα, διαπιστώνονται πολλά λάθη και παραλείψεις στην υπαγωγή που είχε λάβει χώρα κατά το παρελθόν, που εντοπίζονται μεταγενέστερα από τους μηχανικούς κατά την σχετική αυτοψία τους εν όψει σύνταξης νέας συμβολαιογραφικής πράξης, με αποτέλεσμα πολλές συμβολαιογραφικές πράξεις να θεωρούνται άκυρες και να πρέπει να επαναληφθούν. Η επανάληψη των συμβολαίων αυτών είναι πολλές φορές αδύνατη είτε λόγω μη ανεύρεσης των τότε συμβαλλομένων ή αδυναμίας εύρεσης των τυχόν κληρονόμων τους είτε λόγω άρνησης κάποιων εξ αυτών. Με την παρούσα ρύθμιση δίδεται η εκ του νόμου δυνατότητα στον αποκτώντα εμπραγμάτου δικαιώματος με δικαιοπραξία που είναι άκυρη κατά παράβαση των δύο εδαφίων της παρ. 1 του άρθρου 82 Ν.4495/2017 να επιχειρήσει την επανάληψη του συμβολαίου στο όνομά του και στο όνομα του μεταβιβάζοντος με την εφαρμογή των άρθρων 235,223 και 726 του Αστικού Κώδικα.

Επομένως, ο επιδιωκόμενος με τις ανωτέρω διατάξεις σκοπός επιτυγχάνεται απολύτως με τις λιγότερο δυνατές δυσμενείς συνέπειες για τους συναλλασσόμενους, με αποτέλεσμα να ικανοποιείται πλήρως η αρχή της αναλογικότητας που πρέπει να διέπει τις διατάξεις που εμπεριέχουν ποινές και εν γένει δυσμενείς συνέπειες για όσους εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τους.

Για τους παραπάνω λόγους προτείνουμε μετά το δεύτερο εδάφιο της παρ.1 α) του άρθρου 82 να προστεθεί νέο εδάφιο ως εξής:

Προτεινόμενες Διατάξεις

Μετά το δεύτερο εδάφιο της παρ.1 α) του άρθρου 82 προστίθεται νέο εδάφιο (με πράσινο χρώμα) και η παρ.1 α) του άρθρου 82 αντικαθίσταται ως εξής:

82.- Απαγόρευση δικαιοπραξιών σε ακίνητα με αυθαίρετες κατασκευές ή πολεοδομικές παραβάσεις.

1. α) Απαγορεύεται και είναι απολύτως άκυρη η μεταβίβαση ή η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο στο οποίο έχει εκτελεστεί αυθαίρετη κατασκευή κατά την παράγραφο 1α του άρθρου 81, ή έχει εγκατασταθεί αυθαίρετη αλλαγή χρήσης κατά την παράγραφο 1β του άρθρου 81, ή έχει εκτελεστεί πολεοδομική παράβαση των περιπτώσεων β΄, γ΄, δ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 81. Στην ανωτέρω απαγόρευση εμπίπτουν και τα ακίνητα τα οποία εισφέρονται σε εταιρεία.

Σε περίπτωση επανάληψης συμβολαίου που συντάχθηκε κατά παράβαση των ανωτέρω εδαφίων, αυτή δύναται να επιχειρηθεί με μοναδικά προσαρτόμενα έγγραφα το Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ και το Πιστοποιητικό Πληρότητας Κτιρίου / Διηρημένης Ιδιοκτησίας από τον αποκτώντα το εμπράγματο δικαίωμα ενεργούντος στο όνομά του και στο όνομα του μεταβιβάζοντος. Στην περίπτωση αυτή τεκμαίρεται ότι ο αποκτών ενεργεί δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 235, 223 και 726 του Αστικού Κώδικα.

ΠΗΓΗ : B2GREEN.GR

Πώς τακτοποιούνται και μεταβιβάζονται τα αυθαίρετα σε Παραδοσιακό Οικισμό;

 Μεγάλο πρόβλημα έχει προκύψει για χιλιάδες ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, που οι κατασκευές τους βρίσκονται εντός παραδοσιακού οικισμού ή τμήματος πόλης και δεν ακολουθούν τα αισθητικά και μορφολογικά στοιχεία της περιοχής.

Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο για το Δομημένο Περιβάλλον, για να τακτοποιηθούν τα αυθαίρετα αυτής της κατηγορίας, θα πρέπει εκτός των άλλων προϋποθέσεων, να τηρούνται οιμορφολογικοί κανόνες της περιοχής, οι οποίοι έχουν θεσμοθετηθεί με τα ειδικά Προεδρικά Διατάγματα όπως για παράδειγμα στο Πήλιο όπου επιβάλλεται η στέγη να γίνεται με πλάκες Πηλίου, τα κουφώματα να είναι ξύλινα, οι ανοικτοί εξώστες (χαγιάτια) να είναι περιορισμένων διαστάσεων, η απόσταση του κτιρίου από την όμορη ιδιοκτησία να είναι 90 εκατοστά κ.άλ. Ανάλογες δεσμεύσεις ισχύουν και σε άλλους παραδοσιακούς οικισμούς της χώρας και συγκεκριμένα σε 830 Παραδοσιακούς Οικισμούς/τμήματα πόλης, που είναι διάσπαρτοι σε όλη την Ελλάδα: Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Μαγνησία, Ιωάννινα, Ηράκλειο, Χίος, Λέσβος, Κέρκυρα, Ρέθυμνο, Τρίκαλα, Αχαΐα, Εύβοια, Αρκαδία, Ευρυτανία, Κυκλάδες κ.ά., παραλιακές και ορεινές περιοχές, που διέπονται από ειδικό καθεστώς, με σκοπό την διατήρηση του πολιτιστικού πλούτου της χώρας μας.

Ετσι χιλιάδες, ιδιοκτήτες κτισμάτων που βρίσκονται σε παραδοσιακά χωριά, ενώ επιθυμούν να τακτοποιήσουν το αυθαίρετό τους, δεν μπορούν. Αυτό συμβαίνει, γιατί αδυνατούν να πληρώσουν επιπλέον από το πρόστιμο και τα χρήματα που θα ξοδέψουν για τις απαιτούμενες εργασίες προσαρμογής, που μπορεί να ξεπεράσουν και το ποσό των 10.000 ευρώ π.χ. για την αντικατάσταση μιας στέγης από κεραμίδια με σχιστόπλακες ή για να αλλάξουν τα κουφώματά τους από αλουμινίου σε ξύλινα.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος προκειμένου να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, που βρίσκονται εντός παραδοσιακών οικισμών έθεσε σε εφαρμογή τρεις διατάξεις, που δίνουν τη δυνατότητα:

α) Μείωσης του προστίμου αυθαιρέτου, κατά το ποσό που δαπανάται για την εκτέλεση εργασιών προσαρμογής των κτιρίων και μέχρι το 50% του προστίμου.

β) Μείωση έως 65% του προστίμου για την εκτέλεση ταυτόχρονα των εργασιών προσαρμογής με τις εργασίες ενεργειακής ή στατικής αναβάθμισης του κτιρίου.

γ) Δυνατότητα μεταβίβασης του ακινήτου πριν την ολοκλήρωση της διαδικασίας συμμόρφωσης, με την καταβολή του ποσού, που αντιστοιχεί στο 30% του προστίμου.

Ποια είναι η διαδικασία για να τακτοποιήσω το αυθαίρετο μου σε παραδοσιακό οικισμό;

α) Για να τακτοποιήσετε το συγκεκριμένο αυθαίρετο, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε μηχανικό που θα συντάξει τον φάκελο με τα απαιτούμενα αρχιτεκτονικά σχέδια και δικαιολογητικά. Εφόσον καταβάλλετε το ανάλογο παράβολο στη τράπεζα, θα υποβάλετε αίτηση στην αρμόδια Επιτροπή Αυθαίρετων Κατασκευών, που εδρεύει στην Υπηρεσία Δόμησης του Νομού σας.

β) Μετά την εξέταση των απαιτούμενων δικαιολογητικών, η επιτροπή δέχεται ή απορρίπτει την αίτηση, με βάση την αισθητική ένταξη της αυθαίρετης κατασκευής ως προς το σύνολο του νομίμως υφιστάμενου κτιρίου, το ευρύτερο δομημένο περιβάλλον, καθώς και την αρχιτεκτονική και μορφολογική τυπολογία του παραδοσιακού οικισμού ή τμήματος πόλης.

γ) Η επιτροπή μπορεί να επιβάλει την εκτέλεση εργασιών προσαρμογής του αυθαίρετου κτίσματος στους ισχύοντες μορφολογικούς όρους και περιορισμούς του παραδοσιακού οικισμού ή του παραδοσιακού τμήματος πόλης.

δ) Σε περίπτωση, όπου απαιτηθούν να γίνουν εργασίες προσαρμογής, αυτές εκτελούνται μετά την κοινοποίηση της απόφασης της επιτροπής στον ιδιοκτήτη και μετά την έκδοση σχετικής οικοδομικής άδειας, εφόσον

απαιτείται. Στην περίπτωση αυτή, η άδεια εκδίδεται χωρίς να προηγηθεί η καταβολή του ενιαίου ειδικού προστίμου.

ε) Οι εργασίες προσαρμογής πρέπει να ολοκληρωθούν σε διάστημα έξι (6) μηνών και να πιστοποιείται η ορθή εκτέλεση των εργασιών από τον ελεγκτή δόμησης.

στ) Μετά το πέρας των εργασιών προσαρμογής, η επιτροπή, αφού διαπιστώσει την εκτέλεση αυτών, επιτρέπει την υπαγωγή των αυθαίρετων κατασκευών στις διατάξεις του παρόντος και ενημερώνει σχετικά τον αρμόδιο φορέα διαχείρισης του πληροφοριακού συστήματος εντός δύο (2) ημερών, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία υπαγωγής.

• Τι γίνεται σε περίπτωση μεταβίβασης του ακινήτου εντός παραδοσιακού οικισμού;

Υπάρχει η δυνατότητα μεταβίβασης σε αυθαίρετα εντός παραδοσιακών οικισμών και μπορεί να γίνει με τον εξής τρόπο. Υποβάλει ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά στην Επιτροπή Αυθαιρέτων και με τον αριθμό πρωτοκόλλου, ανοίγει η δήλωση του στο ηλεκτρονικό σύστημα. Στη συνέχεια καταβάλει το ποσό που αντιστοιχεί στο 30% του συνολικού ποσού του προστίμου και συνεχίζει την διαδικασία της μεταβίβασης. Σε αυτήν την περίπτωση όμως, την υποχρέωση της ολοκλήρωσης της διαδικασίας την αναλαμβάνει ο νέος ιδιοκτήτης, με ειδική μάλιστα μνεία στο σχετικό συμβολαιογραφικό έγγραφο. Η προθεσμία εξόφλησης του ειδικού προστίμου, πέραν της καταβολής του 30% του ποσού του προστίμου, αρχίζει από την κοινοποίηση της θετικής κρίσης της επιτροπής στον νέο ιδιοκτήτη.

Στη συνέχεια, ο μηχανικός εκδίδει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου/Διηρημένης Ιδιοκτησίας κάνοντας ρητή αναφορά για την εξόφληση ποσοστού τριάντα τοις εκατό (30%) του ενιαίου ειδικού προστίμου, καθώς και για την ανάρτηση στο πληροφοριακό σύστημα όλων των κατά περίπτωση απαιτούμενων δικαιολογητικών.

• Ποια αυθαίρετα σε παραδοσιακό οικισμό τακτοποιούνται άμεσα;

Τακτοποιούνται τα αυθαίρετα σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4495/17 χωρίς να απαιτείται κάποια άλλη εγκριτική διαδικασία και εφόσον δεν ισχύουν άλλα ειδικά διατάγματα προστασίας, για τις εξής περιπτώσεις:

α) Για αυθαίρετες κατασκευές ή αλλαγές χρήσης σε παραδοσιακό οικισμό ή τμήμα πόλης, οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί πριν από τη δημοσίευση της διοικητικής πράξης χαρακτηρισμού του οικισμού ή τμήματος πόλης ως παραδοσιακού π.χ. για τους οικισμούς του Πηλίου πριν από την δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος 11-6-1980 (ΦΕΚ 374Δ΄ της απο 4-7-80) και

β) Για αυθαίρετες κατασκευές σε παραδοσιακό τμήμα πόλης και σε παραδοσιακούς οικισμούς άνω των πέντε χιλιάδων (5.000) κατοίκων, οι οποίες είτε έχουν ολοκληρωθεί πριν από τη δημοσίευση της πράξης χαρακτηρισμού είτε μεταγενέστερα.

Προσοχή! Σε αυτές τις περιπτώσεις για τις αυθαίρετες κατασκευές υποβάλλεται υποχρεωτικά στο πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ, μαζί με τα λοιπά δικαιολογητικά και τεχνική έκθεση του εξουσιοδοτημένου μηχανικού στην οποία τεκμηριώνεται ότι η αυθαίρετη κατασκευή προσαρμόζεται και δεν αντίκειται στους γενικούς μορφολογικούς κανόνες που τίθενται από τις ειδικές διατάξεις για τον παραδοσιακό οικισμό ή το παραδοσιακό τμήμα πόλης.

• Τι γίνεται με τα αυθαίρετα που κτίστηκαν μέχρι το 1975;

Δεν απαιτείται η διαδικασία γνωμοδότησης της Επιτροπής Αυθαιρέτων, για αυθαίρετες κατασκευές της κατηγορίας 1 (δηλαδή για όσα κτίστηκαν προ της 9.6.1975), καθόσον ο πρώτος χαρακτηρισμός παραδοσιακών οικισμών έγινε το 1978, και

ως εκ τούτου τυχόν αυθαίρετες κατασκευές ή χρήσεις της κατηγορίας 1 σε παραδοσιακούς οικισμούς ή παραδοσιακά τμήματα πόλης που προϋφίστανται του χαρακτηρισμού του οικισμού, τακτοποιούνται με τις γενικές διατάξεις του νόμου και την υποβολή τεχνικής έκθεσης του εξουσιοδοτημένου μηχανικού..

• Τι ισχύει για τα μεγάλα αυθαίρετα εντός παραδοσιακών οικισμών;

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, προϋπόθεση για την υπαγωγή αυθαιρέτων κατασκευών σε παραδοσιακούς οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, οι οποίες έχουν ολοκληρωθεί μετά τη δημοσίευση της πράξης χαρακτηρισμού του οικισμού, είναι να μην υπερβαίνουν οποιονδήποτε όρο δόμησης σε ποσοστό άνω του 40%. Τυχόν αυθαίρετες κατασκευές που προϋφίστανται του χαρακτηρισμού, δεν συνυπολογίζονται στο προαναφερόμενο ποσοστό. Η συνδρομή της εν λόγω προϋπόθεσης ελέγχεται από την επιτροπή αυθαιρέτων κατά την εξέταση της μορφολογικής και αισθητικής ένταξης του αυθαιρέτου.

• Τι ισχύει με τα αυθαίρετα σε περιοχές που προστατεύονται από την Αρχαιολογία;

Απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού (π.χ. Νεωτέρων Μνημείων) για τις εξής περιπτώσεις:

α) Για αυθαίρετες κατασκευές, που βρίσκονται σε αρχαιολογικούς χώρους στους οποίους το ΥΠΠΟΑ ασκεί έλεγχο, σε ιστορικούς τόπους και στο περιβάλλον μνημείων που προστατεύονται από τις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου ν.3028/02. Επισημαίνεται ότι η αναφορά στο περιβάλλον μνημείων δεν παραπέμπει σε οικισμούς ή τμήματα πόλεων που έχουν χαρακτηρισμό ιστορικού διατηρητέου μνημείου.

β) Για αυθαίρετες κατασκευές, σε οικισμούς, τμήμα πόλης ή τόπους που υπάγονται σε καθεστώς προστασίας λόγω διπλού ή και πολλαπλού χαρακτηρισμού, ένας εκ των οποίων να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν.3028/02, όπως ενδεικτικά παραδοσιακός οικισμός και αρχαιολογικός χώρος, παραδοσιακός οικισμός και ιστορικός τόπος.

ΠΗΓΗ : www.polytechnikanea.gr

ΥΠΕΝ: δασικές εκτάσεις χωρίς τίτλους του δημοσίου θεωρούνται ιδιωτικές

 Εγκύκλιος του ΥΠΕΝ ανατρέπει το αμάχητο τεκμήριο του δημοσίου. Δίνει εντολή στις Δασικές Υπηρεσίες να μην καταχωρούν στους δασικούς χάρτες και το Κτηματολόγιο δικαιώματα του δημοσίου για δασωμένους αγρούς, δάση, δασικές εκτάσεις για τις οποίες δεν διαθέτει το δημόσιο τίτλους, τονίζοντας ταυτοχρόνως ότι δασικές εκτάσεις χωρίς τίτλους του δημοσίου θεωρούνται ιδιωτικές.

-«Οι εν λόγω εκτάσεις θεωρούνται ιδιωτικές, εφόσον το Δημόσιο δεν θεμελιώνει δικαιώματα κυριότητας επ’ αυτών βάσει τίτλου», τονίζεται σε εγκύκλιο του ΥΠΕΝ, που υπογράφει ο γενικός γραμματέας Δασών Κωνσταντίνος Αραβώσης.

Με τη νέα εγκύκλιο το ΥΠΕΝ δίνει οδηγίες προς τις Δασικές Υπηρεσίες (Επιθεωρήσεις Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής και Διευθύνσεις Συντονισμού & Επιθεώρησης Δασών) αναφορικά με την υποβολή δηλώσεων εγγραπτέων δικαιωμάτων (άρθρ. 2 του ν. 2308/1995) εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου στις περιοχές του άρθρου 67 (δασωμένοι αγροί) και του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 62 του ν. 998/1979 (δάση, δασικές, χορτολιβαδικές και βραχώδεις εκτάσεις στις περιοχές που ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του δημοσίου).

Πως βγήκε η εγκύκλιος του ΥΠΕΝ

Αφορμή για την έκδοση της νέας Εγκυκλίου, η οποία ουσιαστικά ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα για το λεγόμενο «αμάχητο τεκμήριο» του δημοσίου αποτέλεσε αντίδραση βουλευτών Ιόνιων Νήσων. Συγκεκριμένα  ο γενικός γραμματέας Δασών κος Αραβώσης δήλωσε ότι:

«Μετά το θέμα που δημιουργήθηκε στην Λευκάδα με την απόφαση του Δασαρχείου να θεωρήσει, ότι οι δασικές εκτάσεις της Λευκάδας ανήκουν – μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου – στο Δημόσιο , μαζί με τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος Γιώργο Αμυρά είχαμε αλεπάλληλες συναντήσεις με τον βουλευτή Λευκάδας Θανάση Καββαδά  και στη συνέχεια με τους υπόλοιπους Βουλευτές του Ιονίου, Στέφανο Γκίκα, Διονύση Ακτύπη  και Παναγή Καπάτο και δώσαμε οριστική λύση στο θέμα του ιδιοκτησιακού για τα Δασικά, με την εκδοθείσα σήμερα νέα ερμηνευτική εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Δασών. Στόχος μας με την μεγάλη μεταρρύθμιση -αναμενόμενη δεκαετίες- της ολοκλήρωσης των δασικών χαρτών, είναι η αποτελεσματική προστασία των Δασών, η αποτροπή αυθαιρεσιών , αλλά και η δίκαιη αντιμετώπιση των πολιτών καθώς και η αποκατάσταση τυχόν αδικιών του κράτους απέναντι τους».

 Η Εγκύκλιος του ΓΓ Δασών

Αναλυτικά η εγκύκλιος που υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας Δασών έχει ως εξής:

ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/16683/995/15-02-2023 (ΑΔΑ: Ψ2ΨΠ4653Π8-1ΥΘ)

ΘΕΜΑ: Οδηγίες αναφορικά με την υποβολή δηλώσεων του άρθρου 2 του ν. 2308/1995 εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου στις περιοχές του άρθρου 67 και του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 62 του ν. 998/1979.

Ι. Με τη διάταξη του άρθρου 67 του ν. 998/1979, όπως ισχύει μετά την πρόσφατη αντικατάσταση της με το ν. 4915/2022 ρυθμίζεται η διαχείριση και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εκτάσεων, οι οποίες αποδεδειγμένα στο παρελθόν είχαν αγροτική μορφή και δασώθηκαν λόγω εγκατάλειψης. Ειδικότερα δε όσον αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εν λόγω εκτάσεων με τον ανωτέρω τροποποιητικό νόμο καταργήθηκε η μέχρι τούδε προβλεπόμενη στο άρθρο 67 ειδική διοικητική διαδικασία για την αναγνώριση των εν λόγω εκτάσεων ως ιδιωτικών επί τη βάσει τίτλων ιδιοκτησίας οι οποίοι ανάγονται πριν από την 23η Φεβρουαρίου 1946 (ημερομηνία εισαγωγής του Αστικού Κώδικα) και ορίστηκε ρητά ότι οι εν λόγω εκτάσεις θεωρούνται ιδιωτικές, εφόσον το Δημόσιο δεν θεμελιώνει δικαιώματα κυριότητας επ’ αυτών βάσει τίτλου.

Ακολούθως σύμφωνα με διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 40 με τίτλο «Ειδικότερες ρυθμίσεις κτηματογράφησης και Εθνικού Κτηματολογίου στις εκτάσεις του άρθρου 67 του ν. 998/1979» του ν. 4936/2022 «1. Δηλώσεις εγγραπτέου δικαιώματος του άρθρου 2, αιτήσεις διόρθωσης της παρ. 4α του άρθρου 6 και του άρθρου 6Α και ενστάσεις του άρθρου 7 του ν. 2308/1995 (Α’ 114), που έχουν υποβληθεί από το Ελληνικό Δημόσιο με αντικείμενο το δικαίωμα κυριότητάς του σε ακίνητα που εμφανίζονται ως δάση στους αναρτημένους ή κυρωμένους δασικούς χάρτες, όπως είχαν διαμορφωθεί σύμφωνα με το άρθρο 67 του ν. 998/1979 (Α’ 289), πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 93 του ν. 4915/2022 (Α’ 63), το οποίο δικαίωμα θεμελιώνεται μόνο στο τεκμήριο κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου επί των δασικών εκτάσεων και όχι σε άλλον λόγο κτήσης, ανακαλούνται από το Ελληνικό Δημόσιο ή απορρίπτονται οίκοθεν από το αρμόδιο Γραφείο Κτηματογράφησης, την αρμόδια Επιτροπή Εξέτασης Υποθέσεων Κτηματογράφησης και την αρμόδια Επιτροπή Ενστάσεων, αντίστοιχα. Το Γραφείο Κτηματογράφησης, μετά την απόρριψη ή ανάκληση των δηλώσεων, αιτήσεων διόρθωσης και ενστάσεων, προβαίνει οίκοθεν στις απαραίτητες διορθώσεις των οικείων κτηματολογικών πινάκων καταχωρίζοντας ως κυρίους επί των παραπάνω ακινήτων τους ιδιώτες που έχουν υποβάλει σχετική δήλωση εγγραπτέου δικαιώματος κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 2 του ν. 2308/1995».

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι οικείες Δ/σεις Δασών θα προβαίνουν, κατά την κτηματογράφηση σε υποβολή δήλωσης του ν. 2308/1995, νια τα πολύγωνα ΑΔ του δασικού χάρτη (δασωμένοι αγροί), μόνο στην περίπτωση που το Δημόσιο θεμελιώνει δικαίωμα κυριότητας επί των ανωτέρω εκτάσεων βάσει τίτλου (από διαθήκη, δωρεά, δικαστική απόφαση κ.λπ.), ή εφόσον πρόκειται για κοινόχρηστες ή διαθέσιμες εποικιστικές εκτάσεις.

ΙΙ. Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 62, όπως ισχύει, του ν. 998/1979, «Επί των πάσης φύσεως αμφισβητήσεων ή διενέξεων ή δικών μεταξύ του Δημοσίου, είτε ως ενάγοντος είτε ως εναγομένου είτε ως αιτούντος είτε ως καθ’ ου ή αίτηση, και φυσικού ή νομικού προσώπου, το οποίο προβάλλει ή αξιώνει οποιοδήποτε δικαίωμα, εμπράγματο ή μη, επί των δασών, των δασικών εκτάσεων το ως άνω φυσικό ή νομικό πρόσωπο οφείλει να αποδείξει την παρ’ αυτώ ύπαρξη του δικαιώματος του. Κατ’ εξαίρεση η διάταξη αυτή δεν ισχύει στις περιφέρειες των Πρωτοδικείων των Ιονίων Νήσων, της Κρήτης, των Νομών Λέσβου, Σάμου, Χίου και Κυκλάδων, των νήσων Κυθήρων, Αντικυθήρων, «της Δωδεκανήσου, πλην των νήσων που ισχύει ο κτηματολογικός κανονισμός».

Επομένως δηλώσεις δικαιώματος του άρθρου 2 του ν. 2308/1995 που υποβάλλονται από το Δημόσιο και αφορούν δάση, δασικές εκτάσεις καθώς και εκτάσεις των περιπτώσεων α’ και β’ της παραγράφου 5 του άρθρου 3 του ν. 998/1979, οι οποίες περιλαμβάνονται σε περιοχές του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 62 του ν. 998/1979 (Α’ 289), θα πρέπει να συνοδεύονται από αποδεικτικά του επικαλούμενου δικαιώματος στοιχεία, ήτοι τίτλους ιδιοκτησίας ή άλλα επαρκή στοιχεία απόδειξης της κυριότητάς του Ελληνικού Δημοσίου, όπως πράξεις μίσθωσης, παραχώρησης ή άλλης εκμετάλλευσης, αξιοποίησης και προστασίας της έκτασης ως δημόσιας.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΑΣΩΝ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΑΒΩΣΗΣ”

Δείτε την εγκύκλιο του ΓΓ Δασών του ΥΠΕΝ ΕΔΩ