Αυθαίρετα: Νοέμβριο το ν/σ στη Βουλή – Αναπροσαρμογές σε μισθώσεις, άδειες, κληρονομιές

Το Νοέμβριο θα κατατεθεί στη Βουλή ο νέος νόμος για τα αυθαίρετα, ο οποίος θα φέρει μεγάλες αναπροσαρμογές στο ισχύον καθεστώς.  Μισθώσεις, κληρονομιές, στατικές μελέτες και οικοδομικές άδειες, φιλτράρονται εκ νέου, ενώ οι ευνοϊκότερες ρυθμίσεις θα αφορούν κυρίως όσους βρίσκονται ήδη σε ρύθμιση.

Από νέο κόσκινο περνά το νομοσχέδιο για τα αυθαίρετα μετά τις πάνω από 2000 παρατηρήσεις και επισημάνσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης. Στο νέο φιλτράρισμα αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με πληροφορίες οι διατάξεις για τις μισθώσεις, τις κληρονομιές, τη στατική μελέτη και τις οικοδομικές άδειες.

Στις μισθώσεις η βεβαίωση του μηχανικού εξετάζεται να ισχύει από 2 έως 5 χρόνια, ενώ στις κληρονομιές να είναι απαραίτητη μόνον οταν υπάρχει κτίσμα και οχι στα αδόμητα οικόπεδα ή αγροτεμάχια.

Η στατική μελέτη θα είναι υποχρεωτική μόνο σε προσθήκες ορόφων ή σε εξ ολοκλήρου αυθαίρετες οικοδομές.

Οι οικοδομικές άδειες θα εκδίδονται ηλεκτρονικά σε 15 ημέρες μετά την επίσης ηλεκτρονική υποβολή του φακέλου. Τέλος δηλαδή οι επισκέψεις στις Πολεοδομίες.

Οι διατάξεις του παλαιού νόμου έχουν παραταθεί μέχρι τις 8 Φεβρουαρίου. Ο νέος νόμος αναμένεται να ψηφισθεί το Νοέμβριο, αλλά την εφαρμογή χρειάζεται η αναπροσαρμογή των συστημάτων του Τεχνικού Επιμελητηρίου. Οι ευνοικότερες ρυθμίσεις, δηλαδή οι 80 δόσεις, το μισό παράβολο και οι μειώσεις των προστίμων από 40 έως 70% θα ισχύσουν και για όσους βρίσκονται τώρα σε ρύθμιση και μεταφέρουν το φάκελό τους στο νέο νόμο.

Ανοιχτό είναι αν θα έχουν την επιπλέον έκπτωση του 10 ή 20% που προβλέπεται για τις δηλώσεις του πρώτου χρόνου και όσοι βρίσκονται ήδη σε τακτοποίηση και μεταφέρουν το φάκελό τους στο νέο νόμο.

Φεύγουν οι αντικειμενικές και έρχονται οι εμπορικές αξίες το 2017

Το τέλος των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων το 2017 και την αντικατάστασή τους από τις εμπορικές, με βάση τις οποίες θα υπολογίζεται η φορολογία στα ακίνητα προκειμένου να υπάρξει πραγματική απεικόνιση της κατάστασης στην κτηματαγορά, προανήγγειλε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρ. Αλεξιάδης μιλώντας στο 17ο Συνέδριο για την ανάπτυξη και αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας Prodexpo.

Ο αναπληρωτής υπουργός δήλωσε ότι «έχουμε μπροστά μας, εντός του 2017, να προχωρήσουμε στο κλείσιμο ενός ακόμη μεγάλου ''κεφαλαίου'', αυτού των αντικειμενικών αξιών, και να περάσουμε στις πραγματικές εμπορικές αξίες που θα βοηθήσουν ώστε να μην έχουμε φαινόμενα του παρελθόντος και να προσαρμόσουμε τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς».

Πρόσθεσε ότι «τα δύο ανοικτά ζητήματα που έχουμε μπροστά μας είναι το νομοσχέδιο για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και για την εθελοντική αποκάλυψη κεφαλαίων. Τα συζητάμε από τις αρχές του έτους, έχουμε ήδη κλείσει 10 μήνες διαπραγμάτευσης γι’ αυτά τα θέματα και ελπίζουμε πολύ άμεσα οι σχετικές ρυθμίσεις να οδεύσουν προς τη Βουλή».

Ο κ. Αλεξιάδης τόνισε ακόμα ότι «δεν είμαστε ευτυχείς με τις επιλογές μας στη φορολογία» και συμφώνησε ότι «χρειαζόμαστε ένα σταθερό φορολογικό σύστημα, ανταγωνιστικό σε σύγκριση με άλλες χώρες, δίκαιο και αναπτυξιακό».

Για τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης στη φορολογία σημείωσε ότι «μέσα στο 2017, κι εφόσον κλείσουμε την περίοδο της αξιολόγησης, θα πρέπει, πράγματι, να πάμε σε αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος και κεφαλαίου, μετά από κοινωνικό διάλογο. Θέλουμε να πάμε σε μειώσεις φορολογίας σε τομείς οι οποίοι είναι ανταγωνιστικοί για την ελληνική οικονομία σε σύγκριση και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ειδικά για τη φορολογία ακινήτων συνδέουμε τη μείωση της φορολογίας στον ΕΝΦΙΑ με την πορεία των δημοσιονομικών της χώρας εντός του 2017». 

Ανάρτηση Κτηματογράφησης στους Δήμους Λαυρεωτικής και Σαρωνικού της Περιφέρειας Αττικής «Ελέγχουμε, επιβεβαιώνουμε, διορθώνουμε»

Ξεκινά τη Δευτέρα 17 Οκτωβρίου 2016, η Ανάρτηση των Κτηματολογικών Στοιχείων των Ο.Τ.Α: Αγίου Κωνσταντίνου, Κερατέας και Λαυρεωτικής του Δήμου Λαυρεωτικής και Αναβύσσου, Καλυβίων Θορικού, Κουβαρά, Παλαιάς Φώκαιας και Σαρωνίδος του Δήμου Σαρωνικού της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής.

Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από την ανωτέρω ημερομηνία να υποβάλει αίτηση διόρθωσης ή ένσταση κατά των στοιχείων της Ανάρτησης στο αρμόδιο Γραφείο Κτηματογράφησης.

Για τους κατοίκους αλλοδαπής και το Ελληνικό Δημόσιο η αντίστοιχη προθεσμία είναι τέσσερις (4) μήνες.

Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των δικαιούχων έχουν ήδη αποσταλεί ταχυδρομικώς αποσπάσματα από τους Κτηματολογικούς Πίνακες και τα Διαγράμματα, στη διεύθυνση επικοινωνίας που έχει δηλωθεί από κάθε πολίτη.

Μέσω της Ανάρτησης οι ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν την καταγραφή των ιδιοκτησιών τους και να διορθώσουν τυχόν σφάλματα. Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει ότι η κτηματογράφηση θα ολοκληρωθεί σωστά και δεν θα υπάρχουν προβλήματα στη μετέπειτα λειτουργία του Κτηματολογίου. Συνεπώς, στη φάση αυτή η συμμετοχή των πολιτών είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφύγουν άσκοπη ταλαιπωρία στο μέλλον.

Μετά την ολοκλήρωση της Ανάρτησης, που περιλαμβάνει την υποβολή και εξέταση αιτήσεων διόρθωσης/ ενστάσεων και την αντίστοιχη διόρθωση στους κτηματολογικούς πίνακες, παράγονται τα τελικά κτηματολογικά στοιχεία, οι Αρχικές Εγγραφές του Κτηματολογίου, και ξεκινά να λειτουργεί το Κτηματολογικό Γραφείο, στη συγκεκριμένη περιοχή, στη θέση του Υποθηκοφυλακείου.

Ηλεκτρονική Ανάρτηση κτηματογράφησης

Με την έναρξη της Ανάρτησης, κάθε δικαιούχος θα μπορεί να δει τα στοιχεία που τον αφορούν και ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του Κτηματολογίου www.ktimatologio.gr στο portal e- ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες.

Κάθε δικαιούχος μπορεί να δει τα στοιχεία της Ανάρτησης, είτε με τη χρήση των κωδικών ασφαλείας που χρησιμοποιεί στις εφαρμογές taxisnet, είτε αφού δημιουργήσει (αν δεν έχει ήδη) τον προσωπικό του κωδικό Κτηματολογίου και εισάγει επιπλέον τα «τρία κλειδιά» που βρίσκονται στο αποδεικτικό της δήλωσής του. Στην περίπτωση που χρησιμοποιήσει τους κωδικούς taxisnet θα δει όλα τα ακίνητα των περιοχών που βρίσκονται σε ανάρτηση και έχουν συνδεθεί με το ΑΦΜ του.

Ηλεκτρονικά, επίσης, υποστηρίζεται η υποβολή αίτησης διόρθωσης προσωπικών στοιχείων μέσω της ειδικής εφαρμογής «Ανάρτηση» στην ενότητα «Κτηματογράφηση» των ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Απαραίτητα στοιχεία για την πρόσβαση στην υπηρεσία αυτή είναι τρία «κλειδιά»: Αριθμός Πρωτοκόλλου Δήλωσης, Κωδικός Προσώπου και Κωδικός Ιδιοκτησίας, τα οποία αναγράφονται πάνω στο Αποδεικτικό Υποβολής Δήλωσης.

Διευθύνσεις Γραφείων Κτηματογράφησης:

1) Για τους Ο.Τ.Α. Αγίου Κωνσταντίνου, Κερατέας και Λαυρεωτικής:

Όθωνος και Μπουμπουλίνας, Κερατέα, ΤΚ 19001, τηλ. 22990-43006

2) Για τους Ο.Τ.Α. Αναβύσσου, Καλυβίων Θορικού, Κουβαρά, Παλαιάς Φώκαιας και Σαρωνίδος:

Βασ. Κωνσταντίνου και Κρήτης, κτίριο Δημαρχείου Αναβύσσου, TK 19013,

τηλ. 22910-38899

Ωράριο Λειτουργίας Γραφείων:

Καθημερινά 09:00 – 17:00

και κάθε Τετάρτη 09:00 – 20:00

Για πληροφορίες επισκεφθείτε το www.ktimatologio.gr ή καλέστε το 210 6505600.

Για ποιες κατηγορίες αυθαιρέτων μειώνονται τα πρόστιμα

ΘΕΡΜΑΝΣΗ 2016-17: Διαγωνισμός-κλήρωση δωρεάν προβολής, μόνο από το B2Green!

✖

Με μια... αριθμομηχανή στο χέρι βρίσκονται εδώ και μία εβδομάδα οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που δεν έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία «τακτοποίησης» ή δεν την έχουν ακόμα ολοκληρώσει. Το νέο πλαίσιο, που δόθηκε σε διαβούλευση, προβλέπει σημαντικές μειώσεις σε ορισμένες κατηγορίες πολεοδομικών παρανομιών –κυρίως στις μέσου μεγέθους και στα παλαιά αυθαίρετα– ενώ επεκτείνει τις ευεργετικές ρυθμίσεις στις οικονομικά ασθενέστερες ομάδες. Και, όταν θεσπιστεί, δύναται να δεχθεί τη «μεταφορά» όσων έχουν ήδη ξεκινήσει να πληρώνουν πρόστιμα με κάποια από τις προηγούμενες ρυθμίσεις, με συμψηφισμό των προστίμων.

Ο πέμπτος κατά σειρά νόμος για «τακτοποίηση» πολεοδομικών αυθαιρεσιών από το 2009 βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία. Στόχος του υπουργείου είναι να παρουσιάσει μια ρύθμιση πιο ευνοϊκή για τα χαμηλά εισοδήματα, στοχεύοντας –εμμέσως πλην σαφώς– και στον μεγάλο αριθμό όσων εντάχθηκαν σε κάποια από τις τρεις προηγούμενες ρυθμίσεις (στον νόμο Μπιρμπίλη για τους ημιυπαίθριους και στους νόμους Παπακωνσταντίνου και Καλαφάτη για όλα τα αυθαίρετα), οι οποίοι αδυνατούν να αποπληρώσουν το πρόστιμο και να ολοκληρώσουν τη διαδικασία υπαγωγής. Ας δούμε λοιπόν ποιους «συμφέρει» η νέα ρύθμιση:

1. Κατ' αρχάς η έναρξη της διαδικασίας, την οποία σηματοδοτεί η καταβολή παραβόλου, είναι φθηνότερη. Το ύψος του παραβόλου μειώνεται στο μισό (σε σχέση με την ισχύουσα ρύθμιση) για όλες τις αυθαιρεσίες μέχρι τα 5.000 τ.μ., ξεκινώντας από τα 250 ευρώ για τις παρανομίες έως 100 τ.μ. και φθάνοντας τις 4.000 ευρώ για παρανομίες 2.000-5.000 τ.μ.

2. Το ύψος του προστίμου μειώνεται σημαντικά στις περιοχές στις οποίες μειώθηκαν οι αντικειμενικές αξίες και οι τιμές ζώνης με την αναθεώρηση του 2016. Με δεδομένο ότι ανά περιοχές οι μειώσεις έφθασαν από 5% έως 21%, ανάλογη θα είναι και η μείωση του προστίμου τακτοποίησης. Η προηγούμενη ρύθμιση λάμβανε ως βάση για τον υπολογισμό του προστίμου τις τιμές που ίσχυαν το 2011.

3. Οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτου που μπορούν να αποδείξουν ότι ανεγέρθηκε μεταξύ του 1983 και του 1993 θα καταβάλλουν το 60% του προστίμου, έναντι το 80% σήμερα. Η διαφορά αυτή είναι υπολογίσιμη όσο πιο μεγάλη (σε τετραγωνικά) είναι η αυθαιρεσία.

4. Η νομιμοποίηση παράνομων χώρων εντός του περιγράμματος του κτιρίου (συγκεκριμένα, υπόγεια που συνδέονται εσωτερικά με τον υπερκείμενο όροφο, πατάρια και σοφίτες) θα «τακτοποιείται» με το 30% του προστίμου, έναντι του 50% που ισχύει σήμερα.

5. Αρκετά φθηνότερη γίνεται η νομιμοποίηση πολεοδομικών παρανομιών στις εκτός σχεδίου περιοχές για τις μικρότερες κατασκευές. Πιο συγκεκριμένα, σήμερα στις περιοχές αυτές το ύψος του προστίμου διπλασιάζεται (δηλαδή έχει συντελεστή 2), ενώ με τη νέα ρύθμιση θα μειωθεί κατά 35% για υπερβάσεις έως 100 τ.μ., κατά 25% για υπέρβαση 100-200 τ.μ. και κατά 15% για υπέρβαση 200-500 τ.μ. Στα άνω των 500 τ.μ., ο συντελεστής υπολογισμού του προστίμου παραμένει ίδιος.

6. Επίσης, μειώνεται το πρόστιμο και στις περιοχές εκείνες που βρίσκονται υπό ένταξη στο σχέδιο πόλης. Οταν εκκρεμεί η πολεοδομική μελέτη για την ένταξη της περιοχής, τότε το πρόστιμο μειώνεται κατά 29,5% σε σχέση με σήμερα (συντελεστής 1,2 έναντι 1,7).

7. Προστίθενται δύο νέες κατηγορίες πολιτών που τυχαίνουν ειδικής μεταχείρισης: οι δικαιούχοι του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης θα καταβάλουν μόνο το 20% του προστίμου (μόνο για την κύρια κατοικία) και μπορούν να αναστείλουν για δύο έτη την καταβολή των δόσεων. Ανάλογη αναβολή δικαιούνται και οι μακροχρόνια άνεργοι, που θα καταβάλουν το 30% του προστίμου.

Πότε αυξάνεται

Υπάρχει όμως και μια κατηγορία προστίμων που αυξάνεται. Σε μια προσπάθεια του υπουργείου να δώσει εκτός από τον «φιλολαϊκό» και έναν «περιβαλλοντικό» χαρακτήρα (όσο μπορεί να έχει κάτι ανάλογο μια ρύθμιση για νομιμοποίηση πολεοδομικών παρανομιών), το πρόστιμο αυξάνεται κατά 20% σε αυθαίρετα που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές και σε παραδοσιακούς οικισμούς ή τμήματα πόλεων.

Εφόσον ένας πολίτης που έχει ξεκινήσει τη διαδικασία τακτοποίησης με τη σημερινή ρύθμιση διαπιστώσει ότι το πρόστιμο θα ήταν φθηνότερο με τη νέα ρύθμιση, τότε θα μπορεί να «μεταφερθεί» στον νέο νόμο και να καταβάλει το υπόλοιπο ποσόν. Μάλιστα, η δυνατότητα αυτή δίνεται και σε όσους ξεκίνησαν τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων με τους ν.3843/10 και 4014/11 και προφανώς αδυνατούσαν να καταβάλουν το πρόστιμο (προφανώς, γιατί η προθεσμία καταβολής των προστίμων και στις δύο ρυθμίσεις έχει παρέλθει). Αν όμως το πρόστιμο που έχει ήδη καταβληθεί είναι μεγαλύτερο, ορίζεται ρητά ότι χρήματα δεν επιστρέφονται. Μένει βέβαια να διευκρινιστεί μια σειρά από ζητήματα, λ.χ. με ποιο τρόπο θα γίνεται η «μεταφορά» του αυθαιρέτου από τη μια ρύθμιση στην άλλη, αν στο πρόστιμο θα συνυπολογίζονται και οι προσαυξήσεις που είχε λάβει, λόγω καθυστέρησης καταβολής των προκαθορισμένων δόσεων κ.λπ.

Η διαβούλευση για το σχέδιο νόμου ολοκληρώνεται στις 22 Σεπτεμβρίου, οπότε η κατάθεσή του στη Βουλή θα πρέπει να αναμένεται στις αρχές Οκτωβρίου. Η ρύθμιση που βρίσκεται σε ισχύ λήγει στις 8 Οκτωβρίου και πρόθεση του υπουργείου είναι οι δύο ρυθμίσεις να «κουμπώσουν» χρονικά.

Οδηγός για τη νομιμοποίηση χιλιάδων αυθαίρετων κτιρίων

Την παράταση κατά δύο χρόνια της προθεσμίας που εκπνέει στις 8 Οκτωβρίου για την τακτοποίηση των αυθαίρετων κτισμάτων, με παράλληλη μείωση των προστίμων και αύξηση των δόσεων αποπληρωμής τους σε 80, προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για τα αυθαίρετα.

Στις αλλαγές του σχεδίου νόμου, προβλέπεται μεταξύ άλλων, η απλοποίηση των διαδικασιών δόμησης, η επίσπευση των πολεοδομικών σχεδίων καθώς και η δημιουργία σειράς νέων θεσμών όπως είναι το Παρατηρητήριο Δομημένου Περιβάλλοντος σε κάθε περιφερειακή ενότητα και η εφαρμογή της Ταυτότητας Κτιρίου, στην οποία θα καταγράφονται τα χαρακτηριστικά κάθε δομημένης επιφάνειας στη χώρα.Ταυτόχρονα, με τον νέο νόμο δεν θα χρειάζεται πλέον να περιμένει ένας ιδιοκτήτης την ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης προκειμένου να αρχίσει να χτίζει. Θα μπορεί να αρχίζει εφόσον είναι σίγουρος για την αρτιότητα και τις απαιτούμενες αποστάσεις, υποβάλλοντας ηλεκτρονικά τη μελέτη και αυτόματα θα παίρνει αριθμό οικοδομικής άδειας ώστε να μπορεί να χτίζει.

Δείτε, με παραδείγματα, τι σημαίνει πρακτικά ο νέος νόμος και ποιες περιπτώσεις αφορά:

Ποιες αλλαγές επιφέρει το σχέδιο νόμου για τα αυθαίρετα;

Περισσότερες δόσεις και σημαντικές μειώσεις στα πρόστιμα τόσο για όσους σπεύσουν να υπαχθούν στη νέα ρύθμιση τον πρώτο χρόνο όσο και για ευαίσθητες και οικονομικά ασθενείς ομάδες πληθυσμού αλλά και «πάγωμα» πληρωμής δόσεων από 1-2 χρόνια για μακροχρόνια ανέργους και υπερχρεωμένους. προβλέπει το νέο σχέδιο νόμου για τη δόμηση που περιλαμβάνει την τακτοποίηση αυθαιρέτων και δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Σεπτεμβρίου από το υπουργείο Περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα το σχέδιο νόμου που αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για τακτοποίηση αυθαιρέτων, μειώνει στο μισό τα παράβολα υπαγωγής στη ρύθμιση εκτός από την υψηλή κατηγορία που αφορά σε ιδιοκτησίες άνω των 5.000 τ.μ., ενώ ορίζει ότι η αποπληρωμή των προστίμων θα γίνεται σε 80 δόσεις αντί για τις 60 της υφιστάμενης ρύθμισης που ισχύει έως τις 8 Οκτωβρίου.

Ποιες οι διαστάσεις που λαμβάνει το θέμα των αυθαιρέτων στη χώρα μας;

Υπολογίζεται ότι από το σύνολο των 7,5 εκατομμυρίων κτιρίων της χώρας, περίπου 2 εκατομμύρια έχουν μικρότερες ή μεγαλύτερες αυθαιρεσίες με το 1 εκατομμύριο αυτών να έχει υπαχθεί σε προηγούμενες ρυθμίσεις. Γι΄ αυτό το λόγο το νομοσχέδιο προωθεί τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, μέσω του οποίου θα παρακολουθείται το σύνολο της δόμησης. Παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία ηλεκτρονικής πολεοδομικής πλατφόρμας σε κάθε δήμο, η οποία θα περιλαμβάνει σχέδια πόλης, πράξεις εφαρμογής, κ.λπ. Ενώ όλα τα στοιχεία θα είναι διαθέσιμα στους πολίτες σε πραγματικό χρόνο. Το ενιαίο ειδικό πρόστιμο για όσους θελήσουν να τακτοποιήσουν τα αυθαίρετα τους υπολογίζεται με βάση το εμβαδόν επί της τιμής ζώνης στην περιοχή του ακινήτου σύμφωνα με τις αντικειμενικές αξίες επί συντελεστή 15% και επί ειδικών συντελεστών που ορίζει το σχέδιο νόμου στο παράρτημα του. Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης καταβολής του ποσού της μηνιαίας δόσης τότε το ανεξόφλητο ποσό της δόσης προσαυξάνεται κατά 1% για κάθε μήνα καθυστέρησης.

Σε ποιες κατηγορίες πληθυσμού ισχύουν οι εκπτώσεις;

Σημαντικές εκπτώσεις θεσπίζονται σε ειδικές κατηγορίες πληθυσμού και «πάγωμα της πληρωμής των δόσεων για τα πρώτα δύο χρόνια. Αναλυτικότερα: – Άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά απ΄ αυτά με ατομικό εισόδημα ως 40.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 60.000 ευρώ καταβάλλουν 15% του προστίμου. – Άτομα με αναπηρία 67% και άνω και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά με ατομικό εισόδημα ως 18.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 24.000 ευρώ καταβάλλουν το 20% του προστίμου. – Παλιννοστούντες ομογενείς καταβάλλουν 20% του προστίμου. Το ίδιο ισχύει και για τους μόνιμους κατοίκους Θράκης και για τα ακίνητά τους στη Θράκη. – Τα παιδιά όσων υπάγονται στην προηγούμενη κατηγορία καταβάλλουν 50% του προστίμου. – Πολύτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 40.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 80.000 ευρώ καταβάλλουν 20% του προστίμου για την κύρια κατοικία τους. Εάν πρόκειται για τη δευτερεύουσα κατοικία τους εφόσον αυτή δεν είναι μεγαλύτερη των 80 τ.μ. καταβάλλουν το μισό πρόστιμο. – Τρίτεκνοι με ατομικό εισόδημα έως 25.000 ευρώ ή οικογενειακό έως 40.000 ευρώ καταβάλλουν 30% του προστίμου. – Μακροχρόνια άνεργοι καταβάλλουν το 30% του προστίμου και παράλληλα αναστέλλεται η καταβολή δόσεων για τα δύο πρώτα χρόνια.

Ποιο το ύψος των προστίμων και πώς υπολογίζεται πλέον;

Η νέα ρύθμιση ευνοεί όσους σπεύσουν να υπαχθούν σ΄ αυτήν με μείωση του προστίμου κατά 20% εφόσον η υπαγωγή στη γίνει έως τις 8 Φεβρουαρίου 2017 και κατά 10% εφόσον γίνει από 9/2/2017 έως 8/8/2017. Αντίθετα για όσους υπαχθούν από 9/8/2017 έως 8/2/2018 το πρόστιμο αυξάνεται κατά 10% και κατά 20% για όσους δηλώσουν το αυθαίρετό τους μετά τις 9/2/2018. Προσαυξημένο πρόστιμο θα πληρώσουν και οι ιδιοκτήτες των αυθαιρέτων που θα εντοπιστούν από το Παρατηρητήριο Δομημένου Περιβάλλοντος χωρίς να έχουν προσέλθει από μόνοι τους. Η προσαύξηση θα είναι 20% και στην περίπτωση ευαίσθητων περιβαλλοντικά περιοχών θα φτάνει το 40%. Έκπτωση 20% προβλέπεται στην περίπτωση εφάπαξ καταβολής του προστίμου και 30% σε περίπτωση καταβολής του 10% του προστίμου.

Μείωση του προστίμου στο μισό προβλέπεται και για τις περιπτώσεις κατασκευών σε περιοχές προστασίας πολιτιστικού περιβάλλοντος ή σε διατηρητέα κτίρια στην περίπτωση που ολοκληρωθούν οι εργασίες προσαρμογής. Επίσης μειώσεις του προστίμου προβλέπονται αν γίνει στατική ενίσχυση του κτιρίου και συγκεκριμένα κατά 30% σε περιοχές μικρής σεισμικής επικινδυνότητας, 50% σε περιοχές σεισμικής επικινδυνότητας της κατηγορίας 2 και κατά 60% σε περιοχές υψηλής σεισμικότητας, όπως π.χ. Τα Επτάνησα.

Το σχέδιο νόμου δίνει τη δυνατότητα νομιμοποίησης κτισμάτων προ του 1983 έναντι 500 ευρώ σε οικισμούς κάτω των 500 κατοίκων. Ο συντελεστής υπολογισμού του προστίμου μειώνεται από 0,80 σε 0,60 για κτίρια που αποπερατώθηκαν μεταξύ 1983 και 1993, ενώ μικρότερο κατά 40% θα είναι και το πρόστιμο που θα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που βρίσκονται σε περιοχές που μπαίνουν στο σχέδιο.

Τι σημαίνει η μεταφορά συντελεστή δόμησης;

Μεγάλες αυθαιρεσίες προκειμένου να εξαιρεθούν οριστικά της κατεδάφισης, επιχειρείται να δοθεί μέσω της ενεργοποίησης της δυνατότητας μεταφοράς συντελεστή δόμησης, ενώ ταυτόχρονα με τον ίδιο τρόπο θα γίνει προσπάθεια να λυθεί και το πρόβλημα πολλών οικοδομικών συνεταιρισμών, τα μέλη των οποίων είχαν αγοράσει οικόπεδα σε περιόδους που επιτρεπόταν η δόμηση και στη συνέχεια καταργήθηκε με αποτέλεσμα έκτοτε να παραμένουν «όμηροι». Παράλληλα με την ενεργοποίηση της Τράπεζας Δικαιωμάτων Δόμησης και Κοινοχρήστων Χώρων, θα επιχειρηθεί να διασωθεί σειρά κοινόχρηστων χώρων, οι οποίοι κινδυνεύουν να δομηθούν καθώς είχαν απαλλοτριωθεί χωρίς ωστόσο οι ιδιοκτήτες τους να έχουν αποζημιωθεί εδώ και δεκαετίες σε ορισμένες περιπτώσεις. Αποτέλεσμα ήταν να προσφεύγουν στα δικαστήρια και να δικαιώνονται οδηγώντας σε πολλές πράξεις άρσης απαλλοτριώσεων.

Στο νέο σχέδιο νόμου για τον «έλεγχο και την προστασία του δομημένου περιβάλλοντος», το οποίο θα βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Σεπτεμβρίου περιγράφεται με ακρίβεια η διαδικασία που θα ακολουθείται για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, η οποία ουσιαστικά δίνει το δικαίωμα σε ιδιοκτήτες να μετατρέψουν τον συντελεστή που δεν μπορούσε να αξιοποιηθεί σε τίτλο, τον οποίο θα μπορέσουν να πουλήσουν σε άλλους αποκλειστικά μέσω της Τράπεζας Δικαιωμάτων Δόμησης ώστε να χτίσουν περισσότερο του επιτρεπομένου. Οι ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης θα καθοριστούν με Προεδρικό Διάταγμα, θα είναι εντός σχεδίου στον ίδιο ή άλλο δήμο της Περιφερειακής Ενότητας και θα πρέπει να είναι βέβαιο ότι πολεοδομικά μπορούν να «αντέξουν» μεταφορά συντελεστή.

Πρακτικά πώς λειτουργεί ο συντελεστής δόμησης;

Ουσιαστικά η μεταφορά συντελεστή συνιστά την αφαίρεσή του από ένα βαρυνόμενο ακίνητο (διατηρητέο, κλπ) και την προσθήκη του σε ένα ωφελούμενο ακίνητο. Η διαδικασία περιλαμβάνει τη χρήση τίτλου Μεταφοράς Συντελεστή και αρμόδια για την έγκρισή της αλλά και την έκδοση οικοδομικής άδειας είναι η Πολεοδομία της περιοχής. Όσον αφορά στο ωφελούμενο ακίνητο, για την έκδοση της άδειας δόμησης καταβάλλεται από τους δικαιούχους του υπέρ του Πράσινου Ταμείου και του Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος ποσό ίσο με το 4% της αντικειμενικής αξίας του προστιθέμενου συντελεστή δόμησης και 1% αντίστοιχα. Το 50% του ποσού υπέρ του Πράσινου Ταμείου αποδίδεται στο δήμο που βρίσκεται το ωφελούμενο ακίνητο και διατίθεται αποκλειστικά για την κατασκευή έργων αναβάθμισης της περιοχής.

Υπάρχουν παραδείγματα που καθιστούν περισσότερο κατανοητό το κόστος;

Δεδομένων των ειδικών συνθηκών διαφοροποιήσεων κατά περίπτωση, υπάρχει μια σειρά από προβλέψεις για το ποσό που θα κληθεί να πληρώσει ο ιδιοκτήτης για τη νομιμοποίηση του ακινήτου του.

Συγκεκριμένα, για παράδειγμα:

• Εντός σχεδίου ακίνητο με οικοδομική άδεια, κύρια και μοναδική κατοικία με υπέρβαση 50 τ.μ. και χρόνο κατασκευής 2005, Τιμή Ζώνης 1000/1150(νέα-παλαιά). Με το παλαιό πρόστιμο θα πλήρωνε: 5.175 ευρώ. Με το νέο πρόστιμο θα πληρώσει: 3.000 ευρώ.

• Ακίνητο εντός σχεδίου, με οικοδομική άδεια, άλλη κατοικία, υπέρβαση 100 τ.μ., χρόνος κατασκευής 1990, Τ.Ζ. 1300/1600:παλαιό πρόστιμο: 11.520 ευρώ, νέο πρόστιμο: 7.020 ευρώ.

• Ακίνητο εντός σχεδίου, με οικοδομική άδεια, κατάστημα με υπέρβαση 50 τ.μ.(πατάρι), χρόνος κατασκευής 2007, Τ.Ζ. 1650/2000: παλαιό πρόστιμο: 4.500 ευρώ, νέο πρόστιμο: 2.230 ευρώ.

• Ακίνητο εντός σχεδίου, χωρίς οικοδομική άδεια, άλλη κατοικία με υπέρβαση 70 τ.μ., χρόνος κατασκευής 1981, Τ.Ζ. 900/1000: παλαιό πρόστιμο: 1.890 ευρώ, νέο πρόστιμο: 1.105 ευρώ.

• Ακίνητο εκτός σχεδίου, χωρίς οικοδομική άδεια, κύρια και μοναδική κατοικία με υπέρβαση 80 τ.μ., χρόνος κατασκευής 2006, Τ.Ζ. 600/600: παλαιό πρόστιμο: 9.792 ευρώ, νέο πρόστιμο: 5.616 ευρώ.

• Ακίνητο εκτός σχεδίου με εκκρεμή πολεοδομική μελέτη, χωρίς οικοδομική άδεια, άλλη κατοικία με υπέρβαση 120 τ.μ., χρόνος κατασκευής 1998, Τ.Ζ. 600/600: παλαιό πρόστιμο: 17.625 ευρώ, νέο πρόστιμο: 9.330 ευρώ.

• Ακίνητο εκτός σχεδίου, σε περιβαλλοντικά ευαίσθητη περιοχή, χωρίς οικοδομική άδεια, υπηρεσίες (κατάστημα) με υπέρβαση 600 τ.μ., χρόνος κατασκευής 2005, Τ.Ζ. 600/600: παλαιό πρόστιμο: 110.160 ευρώ, νέο πρόστιμο 116.640 ευρώ.

Υπάρχουν κυρώσεις σε περιπτώσεις παράλειψης της βεβαίωσης μηχανικού;

Το νομοσχέδιο εισάγει βαριές «καμπάνες» που ξεκινούν από 30.000 ευρώ και φτάνουν έως και 100.000 ευρώ ανάλογα με την αξία της αυθαίρετης κατασκευής και για τους συμβολαιογράφους, οι οποίοι θα συντάσσουν συμβόλαια, τους μεσίτες που θα μεσολαβούν, τους δικηγόρους που θα παρίστανται στη σύνταξη συμβολαίων, τους υποθηκοφύλακες ή τους προϊσταμένους των κτηματολογικών γραφείων που θα τα μεταγράφουν στην περίπτωση που λείπει η βεβαίωση μηχανικού. Αντίστοιχα πρόστιμα προβλέπονται και για μηχανικούς που χορήγησαν ανακριβείς βεβαιώσεις, ενώ ορίζεται και η επιβολή προσωρινής ή οριστικής απαγόρευσης άσκησης επαγγέλματος από τα αρμόδια πειθαρχικά όργανα του φορέα στον οποίο είναι μέλη.

Τι ισχύει για αποδοχές κληρονομιάς και μεταβιβάσεις;

Οι διατάξεις του σχεδίου νόμου καθιστούν υποχρεωτική τη βεβαίωση μηχανικού προκειμένου να μπορεί στο εξής να ολοκληρωθεί κάθε δικαιοπραξία που έχει σχέση με ακίνητο – ακόμα και εάν σε αυτό δεν υφίσταται κτίσμα – επιβαρύνοντας με ένα πρόσθετο κόστος τους ενδιαφερόμενους χωρίς να εξαιρεί ούτε εκείνους που κάνουν αποδοχή κληρονομιάς. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 64 του σχεδίου νόμου ορίζεται σαφώς ότι «σε κάθε δικαιοπραξία εν ζωή, περιλαμβανομένων και των αιτία αθανάτου δωρεών που συντάσσεται μετά τη δημοσίευση του παρόντος και έχει ως αντικείμενο τη μεταβίβαση ή τη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο, συμπεριλαμβανομένων των ακινήτων χωρίς κτίσμα, επισυνάπτεται υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη και βεβαίωση μηχανικού».

Η βεβαίωση μηχανικού θα είναι απαραίτητη επίσης και σε κάθε αγοραπωλησία, γονική παροχή, δήλωση αποδοχής κληρονομιάς ή κληροδοσίας εφόσον με αυτήν περιέρχεται στον κληρονόμο ή τον κληροδόχο ακίνητο της κληρονομιάς ή εμπράγματο δικαίωμα πάνω σ΄ αυτό συμπεριλαμβανομένων των ακινήτων χωρίς κτίσμα.

Τι σημαίνει η «Ταυτότητα Κτιρίων» και πότε θα ισχύσει;

Το σχέδιο νόμου θεσμοθετεί και την ταυτότητα κτιρίων, η οποία για κάθε κατοικία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός της επόμενης πενταετίας, για τα δημόσια κτίρια εντός τριών ετών και για κάθε άλλο τύπο κτιρίου σε οκτώ χρόνια. Η ταυτότητα του κτιρίου θα είναι ο φάκελος με όλα τα στοιχεία του (θεωρημένη οικοδομική άδεια, προσθήκες, πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης και κάθε αλλαγή), ενώ θα περιλαμβάνει πλέον και δελτίο δομικής τρωτότητας για τη στατικότητά του. Αρμόδιος για την εκπόνηση των εκθέσεων θα είναι μηχανικός, ενώ οι φάκελοι των κατοικιών θα πρέπει να επανελέγχονται από μηχανικό κάθε επτά χρόνια. Το σχέδιο νόμου ορίζει πρόστιμα έως 20.000 ευρώ για την περίπτωση ψευδών στοιχείων και αναστολή της άδειας άσκησης επαγγέλματος του μηχανικού χωρίς ωστόσο να αναφέρεται το κόστος που θα βαρύνει τον ιδιοκτήτη.

Αυθαίρετα: Με βεβαίωση μηχανικού οι μεταβιβάσεις ακινήτων

Νέο τοπίο στις αποδοχές κληρονομιάς σε ό,τι αφορά στα ακίνητα αλλά και σε κάθε μεταβίβαση σηματοδοτεί το σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος για τη δόμηση, το οποίο θα βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Σεπτεμβρίου.

Οι διατάξεις του καθιστούν υποχρεωτική τη βεβαίωση μηχανικού προκειμένου να μπορεί στο εξής να ολοκληρωθεί κάθε δικαιοπραξία που έχει σχέση με ακίνητο -ακόμα και εάν σε αυτό δεν υφίσταται κτίσμα- επιβαρύνοντας με ένα πρόσθετο κόστος τους ενδιαφερομένους χωρίς να εξαιρεί ούτε εκείνους που κάνουν αποδοχή κληρονομιάς.

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 64 του σχεδίου νόμου ορίζεται σαφώς ότι η βεβαίωση μηχανικού θα είναι απαραίτητη σε κάθε αγοραπωλησία, γονική παροχή, δήλωση αποδοχής κληρονομιάς ή κληροδοσίας, εφόσον με αυτή περιέρχεται στον κληρονόμο ή τον κληροδόχο ακίνητο της κληρονομιάς ή έμπρακτο δικαίωμα πάνω σε αυτό – συμπεριλαμβανομένων και ακινήτων χωρίς κτίσμα –  επιβαρύνοντας με πρόσθετο κόστος τους ενδιαφερόμενους, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που κάνουν αποδοχή κληρονομιάς.

Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης βαριές «καμπάνες», από 30.000 έως και 100.000 ευρώ, ανάλογα με την αξία της αυθαίρετης κατασκευής, και για συμβολαιογράφους, μεσίτες, δικηγόρους, υποθηκοφύλακες ή προϊσταμένους κτηματολογικών γραφείων στην περίπτωση που λείπει η βεβαίωση μηχανικού.  Με τη ρύθμιση αυτή η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα δώσει οριστική λύση στη διαιώνιση της αυθαιρεσίας.

Σε διαβούλευση ο νέος νόμος για τα αυθαίρετα

Σε διαβούλευση έθεσε ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος το νέο νόμο για την τακτοποίησης των αυθαιρέτων ("για τον έλεγχο και την προστασία του δομημένου περιβάλλοντος).

Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 22 Σεπτεμβρίου, με το υπουργείο να επιδιώκει να θέσει σε ισχύ το νόμο απο τις 8 Οκτωβρίου, με την καταληκτική ημερομηνία ισχύος να είναι στις 08/10/2018.

Τα βασικά σημεία της νέας ρύθμισης προβλέπουν:

- την εξόφληση των προστίμων σε έως 80 δόσεις

- σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επομένου μηνός της ημερομηνίας υπαγωγής παρέχεται έκπτωση (είκοσι) 20% επί του συνολικού ποσού του προστίμου

-σε περίπτωση καταβολής ποσοστού 30% του συνολικού ποσού του προστίμου, έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επομένου μηνός της ημερομηνίας υπαγωγής παρέχεται έκπτωση 10% επί του συνολικού ποσού του προστίμου

-Το ενιαίο ειδικό πρόστιμο μειώνεται (περαιτέρω):

α) κατά 20%, εφόσον η αυθαίρετη κατασκευή/ χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος έως την 08/02/2017.

β) κατά 10%, εφόσον η αυθαίρετη κατασκευή/ χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος από την 09/02/2017 έως την 08/08/2017.

- Αντίθετα, το ενιαίο ειδικό πρόστιμο αυξάνεται:

α) κατά 10%, εφόσον η αυθαίρετη κατασκευή/ χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος από την 09/08/2017 έως την 08/02/2018.

β) κατά 20%, εφόσον η αυθαίρετη κατασκευή/ χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος μετά την 09/02/2018.

-τη νομιμοποίηση με 500 ευρώ όλων των αυθαιρέτων σε οικισμούς κάτω των 500 κατοίκων

- καμία νομιμοποίηση για κτίσματα που κατασκευάστηκαν μετά τις 28 Ιουλίου 2011

- τη διενέργεια υποχρεωτικού ελέγχου από μηχανικό, η οποία επεκτείνεται για κάθε νέα μίσθωση ή αποδοχή κληρονομιάς

- τη νομιμοποίηση εξ αδιαιρέτου αυθαιρέτων χωρίς τη συμφωνία όλων των συνδικαιούχων

- τη μείωση κατά 40% των προστίμων σε αυθαίρετα που βρίσκονται σε περιοχές που μπαίνουν στο σχέδιο

- τη μείωση του προστίμου κατά 70% για όσα ακίνητα χρειάζονται στατική ενίσχυση

- τη μείωση κατά 40% (από 20%) του προστίμου για κτίσματα που αποπερατώθηκαν από το 1983 έως το 1993

- το "πάγωμα" για δύο χρόνια των δόσεων για τους ανέργους-δικαιούχους κοινωνικού επιδόματος, οι οποίοι θα πληρώνουν μόνο το παράβολο

- επιπρόσθετη έκπτωση για όσους σπεύσουν να τακτοποιήσουν τα αυθαίρετατο 'α εξάμηνο (10%) και το β' εξάμηνο (20%)

- αύξηση του προστίμου κατά 10% και 20% για όσους ενταχθούν στη ρύθμιση στο τρίτο και τέταρτο εξάμηνο.