Το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατατέθηκε στη Βουλή στις 30.10.2026. Το άρθρο για τα παροράματα του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026, Α΄ 88) είναι πλέον το 79 ενώ οι παράγραφοι αυξήθηκαν από 23 σε 47. Οι 23 της διαβούλευσης παραμένουν, οι περισσότερες χωρίς αλλαγή, και προστίθενται 24 νέες. Τρεις αλλαγές έχουν πρακτική σημασία:
- Οι διορθώσεις ισχύουν αναδρομικά από 8.6.2026, ημερομηνία δημοσίευσης του Κώδικα. Στη διαβούλευση δεν υπήρχε τέτοια πρόβλεψη.
- Το άρθρο 284 για τις κατηγορίες χρήσεων γης αναδιαρθρώνεται. Ενσωματώνει διατάξεις για κέντρα δεδομένων, ΚΕΠΕΑΠ, στάθμευση ΟΤΑ και κατασκηνώσεις, που στη διαβούλευση έμεναν εκτός Κώδικα.
- Προστίθενται ρυθμίσεις με ουσιαστικό περιεχόμενο: αναστολή εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών κατά την εκπόνηση ΕΠΣ, προσωρινές κατασκευές σε ιδιωτικούς χώρους και αναγνώριση κύριων δημοτικών οδών εκτός σχεδίου με προεδρικό διάταγμα.
Τα τρία λάθη που είχαν εντοπιστεί στο κείμενο της διαβούλευσης διορθώθηκαν.
Τι άλλαξε συνολικά από τη διαβούλευση;
Η αρίθμηση άλλαξε σε όλο το νομοσχέδιο. Το άρθρο 70 για τη λειτουργική ενοποίηση όμορων ιδιοκτησιών είναι πλέον το 80 και το άρθρο έναρξης ισχύος το 90.
Μέσα στο άρθρο 79, οι 23 παράγραφοι της διαβούλευσης βρίσκονται σε νέες θέσεις. Για παράδειγμα, η διόρθωση του άρθρου 315 για την έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ήταν η παρ. 9 και τώρα είναι η παρ. 19. Οι 24 νέες παράγραφοι χωρίζονται σε τρεις ομάδες:
- ουσιαστικές ρυθμίσεις, που αλλάζουν αρμοδιότητες ή πεδίο εφαρμογής (παρ. 1, 2, 7, 10, 15, 23, 24),
- διορθώσεις παραπομπών και όρων, κυρίως λόγω της αναδιάρθρωσης του άρθρου 284 (παρ. 9, 11-14, 18, 20, 25-27),
- ενημέρωση πινάκων αντιστοίχισης στα Παραρτήματα Α΄ και Β΄ (παρ. 31, 32, 36, 37, 40, 41, 43, 46).
Η ανάλυση συνεπειών ρύθμισης αφιερώνει στο άρθρο 79 μία πρόταση: διορθώνονται «παροράματα και σφάλματα» στον Κώδικα. Δεν εξηγεί γιατί οι παράγραφοι διπλασιάστηκαν ούτε γιατί επιλέχθηκε αναδρομική ισχύς.
Από πότε ισχύουν οι διορθώσεις;
Η παρ. 4 του άρθρου 90 ορίζει ότι το άρθρο 79 ισχύει από τις 8.6.2026, την ημερομηνία δημοσίευσης του ν. 5306/2026. Υπάρχει μία εξαίρεση: Η νέα υποπερ. εθ) του άρθρου 383, για τα αυθαίρετα σε σχολεία, δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, αθλητικές εγκαταστάσεις και προνοιακές δομές δήμων, ισχύει από τις 29.6.2026 ,όπου τότε δημοσιεύθηκε ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026), από τον οποίο προέρχεται η ρύθμιση.
Η λογική είναι κατανοητή: αφού το άρθρο διορθώνει σφάλματα κωδικοποίησης, το σωστό κείμενο θεωρείται ότι ίσχυε από την αρχή. Όπου όμως η διόρθωση αλλάζει κανόνα που οι υπηρεσίες ήδη εφάρμοζαν, η αναδρομικότητα δημιουργεί ερωτήματα.
Στη διάταξη υπάρχει και ένα νέο λάθος διατύπωσης. Αναφέρεται σε «παρ. 38 και 47 του ανωτέρω άρθρου 383», ενώ οι παράγραφοι αυτές ανήκουν στο άρθρο 79 του νομοσχεδίου.
Τι σημαίνει η αναδρομική ισχύς για το όριο των 25.000 €;
Η διόρθωση στην παρ. 2 του άρθρου 315 δεν άλλαξε σε σχέση με τη διαβούλευση. Οι εργασίες που εξαιρούνται από το όριο προϋπολογισμού είναι πλέον οι κθ), λγ) και λδ), δηλαδή αυτόνομη θέρμανση, φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες. Τα στέγαστρα (λ) και ο διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών (λε) υπάγονται στο όριο των 25.000 € ανά ιδιοκτησία.
Η διαφορά είναι ότι η ρύθμιση ισχύει από τις 8.6.2026. Στο ενδιάμεσο, μια υπηρεσία δόμησης που εφάρμοσε κατά γράμμα το ΦΕΚ Α΄ 88 μπορεί να εξέδωσε έγκριση μικρής κλίμακας για στέγαστρο ή διαχωρισμό με προϋπολογισμό άνω του ορίου. Με το διορθωμένο κείμενο, για τις ίδιες εργασίες απαιτούνταν οικοδομική άδεια. Το νομοσχέδιο δεν περιέχει μεταβατική διάταξη για εγκρίσεις που εκδόθηκαν σε αυτό το διάστημα.
Για τα φωτοβολταϊκά και την αυτόνομη θέρμανση η αναδρομικότητα λειτουργεί ευνοϊκά. Όσοι προχώρησαν με έγκριση μικρής κλίμακας παρά την υπέρβαση του ορίου καλύπτονται.
Στο Παράρτημα Β΄ διορθώνεται επίσης ο αριθμός της υπουργικής απόφασης για την ΕΕΔΜΚ. Το σωστό είναι ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/43266/1174/11.5.2020 (Β΄ 1843), όχι 43622.
Διορθώθηκαν τα λάθη του κειμένου της διαβούλευσης;
Ναι, και τα τρία:
- Στη νέα παρ. 9 του άρθρου 315 για τα κτίρια της ΔΥΠΑ, η κλίμακα των αρχιτεκτονικών σχεδίων γράφεται πλέον «ένα προς εκατό (1:100)». Στη διαβούλευση έγραφε «ένα προς χίλια (1:100)».
- Από τον τίτλο του άρθρου 454 αφαιρείται πράγματι η λέξη «Αποθέματος». Ο τελικός τίτλος είναι «Εθνικό Σχέδιο για την Προσβασιμότητα με Έμφαση στην Κλιματική Αλλαγή».
- Η διάταξη του ν. 5314/2026 αντιστοιχίζεται στο άρθρο 383 και στα δύο Παραρτήματα. Στη διαβούλευση, το Παράρτημα Β΄ έγραφε 338.
Σε άλλο σημείο προέκυψε νέο λάθος. Στην παρ. 45 η εισαγωγική φράση αναφέρει «ν. 5139/2025», ενώ ο πίνακας που ακολουθεί γράφει σωστά ν. 5193/2025.
Ποιες νέες ρυθμίσεις αλλάζουν την πρακτική;
| Παρ. άρθρου 79 | Άρθρο Κώδικα | Τι αλλάζει |
|---|---|---|
| 1 | 22 παρ. 8 | Κατά την εκπόνηση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για δημόσιο ή δημοτικό φορέα μπορεί να επιβάλλεται, εκτός από αναστολή χορήγησης αδειών, και αναστολή εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών |
| 2 | 60 παρ. 3 | Οι παραπομπές στον ν. 3852/2010 αντικαθίστανται από το άρθρο 749 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις της παρ. 3 του άρθρου 99 του ν. 1892/1990. Επανέρχονται τέσσερα εδάφια του άρθρου 31 του ΝΟΚ για τη γνωμοδότηση του ΣΥΠΟΘΑ |
| 7 | 218 παρ. 1 | Οι προσωρινές κατασκευές επιτρέπονται ρητά και σε ιδιωτικούς χώρους |
| 10 | 251 παρ. 1 | Η αναγνώριση κυριότερων ή μοναδικών δημοτικών και κοινοτικών οδών εκτός σχεδίου γίνεται με προεδρικό διάταγμα, αντί για απόφαση του Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης |
| 14 | 271 | Στις εγκαταστάσεις εφοδιαστικής το μέγιστο ύψος ορίζεται σε 15 μ. Διαγράφεται η λέξη «δέκα» που προηγούνταν, καθώς και το «μ.» μετά τον συντελεστή δόμησης 0,6 |
| 20 | 315 παρ. 4 | Στην κατεδάφιση ή αποκατάσταση αυθαιρέτων η παραπομπή γίνεται στο άρθρο 393 και στο Μέρος ΣΤ΄, όχι στο άρθρο 106 |
| 23 | 324 παρ. 2Α | Οι οικοδομικές άδειες για επενδύσεις του ν. 3986/2011 εκδίδονται κατά το άρθρο 15 του νόμου αυτού |
| 24 | 324 παρ. 6 | Στις άδειες που εκδίδουν η ΔΑΟΚΑ και το Αυτοτελές Γραφείο Ελληνικού δεν ελέγχονται τα αποδεικτικά εισφορών. Την ευθύνη έχουν οι μελετητές |
| 25 | 326 παρ. 1 | Στα δικαιολογητικά της άδειας απαιτείται κτηματολογικό φύλλο και απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος, όχι «κτηματογραφικό» |
Η παρ. 10 έχει άμεση επίπτωση στη δόμηση εκτός σχεδίου. Από την αναγνώριση μιας οδού ως κυριότερης εξαρτάται αν ένα γήπεδο με πρόσωπο σε αυτήν πρέπει να έχει πρόσωπο 45 μ. και βάθος 50 μ. Το προεδρικό διάταγμα απαιτεί πρόταση του ΥΠΕΝ, γνώμη ΣΥΠΟΘΑ και επεξεργασία από το ΣτΕ. Η διαδικασία είναι μακρύτερη από την έκδοση μιας διοικητικής απόφασης.
Η παρ. 1 επιτρέπει να σταματήσουν εργασίες που ήδη εκτελούνται με νόμιμη άδεια, αν βρίσκονται σε περιοχή όπου εκπονείται ΕΠΣ για δημόσιο ή δημοτικό φορέα. Η αναστολή απαιτεί γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου και αιτιολογημένη εισήγηση του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού.
Οι παρ. 23 και 24 προέρχονται από το άρθρο 237 του ν. 5037/2023. Το άρθρο 38 του ν. 4495/2017 είχε κωδικοποιηθεί με την εξαίρεση «πλην της παρ. 2Α και του τρίτου εδαφίου της παρ. 6». Η εξαίρεση αυτή καταργείται.
Τι αλλάζει στις χρήσεις γης;
Το άρθρο 284 χωρίζεται σε τρεις παραγράφους. Η παρ. 1 περιέχει τις γενικές και ειδικές κατηγορίες χρήσεων του π.δ. 59/2018, με νέα αρίθμηση υποπεριπτώσεων. Γι’ αυτό οι παρ. 11-14 προσαρμόζουν τις παραπομπές στα άρθρα 256, 257, 263 και 271.
Η νέα παρ. 2 συγκεντρώνει τέσσερις ρυθμίσεις που ίσχυαν εκτός Κώδικα:
- Τα κέντρα δεδομένων (κατηγορία 21.Α) επιτρέπονται στις ζώνες των άρθρων 3-11 του π.δ. της 23.2.1987 και στις ζώνες των άρθρων 286-303 που απαριθμούνται. Εκτός μένει, μεταξύ άλλων, η αμιγής κατοικία. Η χρήση επιτρέπεται παράλληλα με όσες προβλέπουν ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ, ακόμη και σε περιοχές που έχουν πολεοδομηθεί.
- Τα ΚΕΠΕΑΠ (36.Α) επιτρέπονται με ανάλογο τρόπο. Στην αμιγή κατοικία επιτρέπονται μόνο τα γραφεία και οι πρώτες βοήθειες.
- Οι χώροι στάθμευσης οχημάτων ΟΤΑ α΄ βαθμού κατασκευάζονται σε υπόγειους ορόφους χωρίς ειδική χωροθέτηση, όπου ήδη λειτουργούν εγκαταστάσεις στάθμευσης του δήμου.
- Οι οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις εντάσσονται στην κατηγορία 47.
Η νέα παρ. 3 επιτρέπει στα ΤΠΣ και ΕΠΣ να προβλέπουν χρήσεις εκτός της Εθνικής Ονοματολογίας, μετά από γνώμη του ΚΕΣΥΠΟΘΑ. Επιτρέπει επίσης μία ειδική κατηγορία που δεν ανήκει στη γενική χρήση μιας έκτασης, αν η περιοχή έχει ασυνήθη χαρακτηριστικά. Η δυνατότητα αυτή δεν ισχύει στις Ζώνες Α΄ του ν. 4858/2021.
Εδώ το κατατεθειμένο κείμενο αντιστρέφει τη διαβούλευση. Η διαβούλευση άφηνε την παρ. 3 του άρθρου 44 του ν. 4759/2020 να ισχύει αυτοτελώς. Το νέο κείμενο κωδικοποιεί τις παρ. 1-4 του ίδιου άρθρου μέσα στο άρθρο 284. Όποιος εξετάζει αν επιτρέπεται κέντρο δεδομένων σε συγκεκριμένη ζώνη θα βρίσκει πλέον τον κανόνα μέσα στον Κώδικα.
Επιπλέον, το άρθρο 302 αντικαθίσταται. Στις Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων Γης του άρθρου 21 μπορούν να καθορίζονται ειδικές κατηγορίες του άρθρου 284, ανάλογα με τη χωρική λειτουργία και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Ανάλυση Επιπτώσεων
Υπηρεσίες δόμησης και μελετητές ανακαινίσεων. Οι εγκρίσεις μικρής κλίμακας για στέγαστρα και διαχωρισμούς ιδιοκτησιών άνω των 25.000 €, που εκδόθηκαν μετά τις 8.6.2026, βρίσκονται σε αβέβαιη θέση. Χωρίς μεταβατική ρύθμιση, θα κριθούν κατά περίπτωση ή με εγκύκλιο. Πριν κλείσει οποιοσδήποτε τέτοιος φάκελος, ο προϋπολογισμός πρέπει να ελεγχθεί ξανά με το Παράρτημα του άρθρου 400.
Μηχανικοί σε περιοχές με ΕΠΣ σε εξέλιξη. Η οικοδομική άδεια δεν εξασφαλίζει πλέον ότι οι εργασίες θα συνεχιστούν, αν το ΕΠΣ αφορά δημόσιο ή δημοτικό φορέα. Ο έλεγχος για εκκρεμή πολεοδομικό σχεδιασμό στην περιοχή γίνεται μέρος της αρχικής διερεύνησης.
Γήπεδα εκτός σχεδίου. Όπου η αρτιότητα εξαρτάται από την αναγνώριση κυριότερης δημοτικής οδού, το προεδρικό διάταγμα σημαίνει μεγαλύτερους χρόνους. Μέχρι να εκδοθεί, η εφαρμογή των απαιτήσεων 45 μ. και 50 μ. μπορεί να μένει ασαφής.
Επενδυτές σε κέντρα δεδομένων και logistics. Οι επιτρεπόμενες ζώνες και οι όροι δόμησης βρίσκονται πλέον μέσα στον Κώδικα. Για τα κέντρα δεδομένων ισχύουν ΣΔ 0,8, κάλυψη 60%, πλάγιες αποστάσεις 10 μ. και ύψος 15 μ. Για την εφοδιαστική ισχύουν ΣΔ 0,6, κάλυψη 40% και ύψος 15 μ., χωρίς την αμφισημία του «δέκα δεκαπέντε».
Μελετητές στο Ελληνικό και σε ακίνητα του ν. 3986/2011. Η ευθύνη για την ορθότητα των εισφορών στις άδειες της ΔΑΟΚΑ και του Αυτοτελούς Γραφείου Ελληνικού βαραίνει ρητά τον μηχανικό. Η υπηρεσία δεν τις ελέγχει.
Η ουσία της είδησης
Στο κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή, το άρθρο για τα παροράματα του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας έχει 47 παραγράφους αντί για 23. Περιλαμβάνει νέες ρυθμίσεις για αναστολή εργασιών, προσωρινές κατασκευές, αναγνώριση οδών εκτός σχεδίου και χρήσεις γης, και διορθώνει τα λάθη της διαβούλευσης. Ισχύει αναδρομικά από τις 8.6.2026, χωρίς μεταβατική πρόβλεψη για εγκρίσεις μικρής κλίμακας που εκδόθηκαν στο μεταξύ με βάση το αρχικό κείμενο.
Πηγή : b2green.gr
