Σε ποιες περιοχές αρχίζουν οι αναρτήσεις δασικών χαρτών;

Πίστωση χρόνου για εκατοντάδες αυθαίρετους οικισμούς σε όλη τη χώρα δίνει το υπουργείο Περιβάλλοντος, εξαιρώντας τους από την ανάρτηση των δασικών χαρτών. Η αρχή γίνεται, σε πρώτη φάση, από το 37% των δασικών χαρτών που ετοιμάζεται να αναρτήσει ως τα τέλη του χρόνου το ΥΠΕΝ, θέτοντας στην κρίση των πολιτών συνολικά 49 εκατομμύρια στρέμματα.

Πρόκειται για τις γκρίζες περιοχές της χώρας λόγω των οποίων οι οικιστές επισκέπτονται επί δεκαετίες υπουργικά γραφεία και βουλευτές, φεύγοντας με υποσχέσεις, ποτέ όμως με οριστική λύση. Με βάση τον νόμο, οι περιοχές αυτές θα πρέπει να οριστούν με μοβ χρώμα στις αεροφωτογραφίες της Εθνικό Κτηματολόγιο και Χαρτογράφηση Α.Ε. (ΕΚΧΑ) μέσα σε δύο μήνες όπου υπάρχει θεωρημένος δασικός χάρτης ή σε έξι μήνες όπου δεν υπάρχει. Στόχος είναι η πλήρης καταγραφή των παράνομων οικισμών σε έναν χρόνο ώστε η Πολιτεία να αποφασίσει τον δρόμο που θα ακολουθήσει για τη νομιμοποίησή τους.

Πορτοκαλείς, κίτρινοι και μοβ οικισμοί

Με απόφαση του πρώην αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος Γιάννη Τσιρώνη τον περασμένο Ιούλιο, οι αυθαίρετοι οικισμοί μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις βαπτίστηκαν «οικιστικές πυκνώσεις», προσδιορίστηκαν τα χαρακτηριστικά τους και πλέον αποτελεί μέλημα των ΟΤΑ να τους καταγράψουν και να δώσουν τα στοιχεία που θα αποτελέσουν τον πρώτο επίσημο χάρτη αυθαίρετων οικισμών σε όλη τη χώρα.Με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο, ο χαρακτήρας των οικισμών αποτυπώνεται στους χάρτες με διαφορετικές χρωματικές διαβαθμίσεις.

Στην πορτοκαλί μπαίνουν όσοι διαθέτουν νόμιμες άδειες και οικοδομήθηκαν σε οριοθετημένους οικισμούς, προϋφιστάμενους του 1923. Με κίτρινο χρώμα θα αποτυπώνονται οι οικισμοί που δεν διαθέτουν νόμιμες οικοδομικές άδειες και πολεοδομήθηκαν με παλιές νομαρχιακές αποφάσεις που εκ των υστέρων κρίθηκαν ανίσχυρες από το ΣτΕ. Σε αυτές τις δύο κατηγορίες το υπουργείο πρόσθεσε τους οικισμούς με μοβ, που αποτελούν τους διαμορφωμένους αυθαίρετους οικισμούς μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις.

Απώτερος σκοπός είναι να εξαιρεθούν προσωρινά από την ανάρτηση των χαρτών -στάδιο κατά το οποίο υποβάλλονται αντιρρήσεις που οφείλουν να εξεταστούν από αρμόδιες επιτροπές μέσα σε 4 μήνες- μέχρι να αποφασιστεί σε πολιτικό επίπεδο η διαχείρισή τους. Με την ανάρτηση του δασικού χάρτη παρέχεται η δυνατότητα σε κάθε ενδιαφερόμενο να λάβει γνώση του περιεχομένου του χάρτη και να αμφισβητήσει τον χαρακτήρα ή τη θέση εκτάσεων που έχουν αποτυπωθεί σε αυτόν. Η καταγραφή των αυθαίρετων οικισμών είναι ένα όπλο της Πολιτείας για να αντιμετωπίσει τη διαχρονική αυθαιρεσία χωρίς υποκρισία, αλλά και να κερδίσει χρόνο στη διαχείριση.

Σε διαφορετική περίπτωση, ολόκληρες οικιστικές περιοχές κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν δάση όχι μόνο στην Αττική, όπου το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο, αλλά και σε ολόκληρη την επικράτεια. «Είναι ένα πολύ σημαντικό έργο για τη χώρα, καθώς για πρώτη φορά δημιουργείται μια ψηφιακή βάση δεδομένων για τα όρια των οικισμών και τα Σχέδια Πόλης. Η βάση αυτή θα είναι χρήσιμη όχι μόνο για την κύρωση των δασικών χαρτών, αλλά και για την κτηματογράφηση και τον χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας» αναφέρει στο «business stories» ο κ. Μίμης Βογιατζής, διευθυντής Δασικών Χαρτών και Φυσικού Περιβάλλοντος της ΕΚΧΑ.

Μολονότι για το επικείμενο κύμα αναρτήσεων την ευθύνη έχουν οι δασικές υπηρεσίες, η ΕΚΧΑ υποστηρίζει όλη τη διαδικασία με την ηλεκτρονική πλατφόρμα για την ανάρτηση των χαρτών και αντίστοιχα την ηλεκτρονική υποβολή αντιρρήσεων, καθώς και την εφαρμογή πάνω στην οποία αποτυπώνονται από τους δήμους τα όρια των οικισμών. Στην προσπάθειά της μάλιστα να ευαισθητοποιήσει τους ΟΤΑ αναμένεται να στείλει επιστολές τις επόμενες εβδομάδες σε όσους δεν έχουν ανταποκριθεί (που είναι πολλοί) μαζί με τους κωδικούς εισόδου στη σχετική διαδικτυακή εφαρμογή.

Πού εντοπίζεται το πρόβλημα;

Η διαδικασία έχει σημάνει συναγερμό στις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων, οι οποίες τρέχουν να προλάβουν τις ασφυκτικές προθεσμίες ώστε μέχρι τις 20 Ιανουαρίου του 2017 να έχουν υποβάλει πλήρη και επικαιροποιημένα στοιχεία στην ΕΚΧΑ. Η μέχρι σήμερα ανταπόκριση είναι πολύ μικρή, αφού στο σύνολο της χώρας πολλοί λίγοι ΟΤΑ έχουν ανταποκριθεί. Από τους πρώτους που έσπευσαν να δώσουν στοιχεία στο Κτηματολόγιο είναι ο Δήμος Πεντέλης.

Η Πεντέλη, η Νέα Πεντέλη, ο Μαραθώνας, η Δροσιά, η Φυλή και η Κηφισιά ήταν από τις πρώτες περιοχές όπου αναρτήθηκαν οι χάρτες, εξαιτίας όμως των προβληματικών οικισμών με αυθαίρετα κυρώθηκαν τμηματικά και όχι στο σύνολο λόγω των εκατοντάδων αντιρρήσεων που υποβλήθηκαν.

Μολονότι η Πεντέλη κατακλύζεται για δεκαετίες από την αυθαίρετη δόμηση, ο δήμαρχος Δημήτρης Στεργίου υποστηρίζει ότι το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε πέντε σημεία: δύο στην Πεντέλη, ένα στο Νταού Πεντέλης, ένα στα Μελίσσια και δύο στην Παλιά Πεντέλη (προς την Κορτσέζα και προς το Κοιμητήριο). «Είναι η πρώτη φορά που η Πολιτεία ξεπερνά μια γελοιότητα, που ήταν ο νόμος Μπιρμπίλη (σ.σ.: ο πρώτος νόμος για την κύρωση των δασικών χαρτών που αναθεώρησε ο κ. Τσιρώνης τον περασμένο Μάιο), και βγάζει από διαχρονική ομηρία έναν δήμο όπως η Πεντέλη, η οποία έχει ταλαιπωρηθεί από τα δασικά, αφού ίσχυσε το ακατάληπτο να ενταχθούν στο Σχέδιο Πόλης ολόκληρες πλαγιές και λυκορέματα με τη σύμπραξη της Πολιτείας και οικοδομικών συνεταιρισμών», επισημαίνει στο «b.s» o κ. Στεργίου.

Το μέγεθος του προβλήματος αποκαλύπτουν τα στοιχεία και του Δήμου Ραφήνας – Πικερμίου.  Οι καταγραφές κάνουν λόγο για πάνω από 4.000 αυθαίρετα κτίσματα και εντυπωσιακά μεγάλη διάσπαρτη δόμηση, που εντοπίζεται στις περιοχές τις οποίες διαχωρίζει η οδός Φλέμινγκ, προς τη Νέα Μάκρη, την Αρτέμιδα και τα Περιβολάκια. Σε ανάλογη διαδικασία βρίσκεται η Κερατέα στον Δήμο Λαυρεωτικής, το προπύργιο της αυθαιρεσίας στο λεκανοπέδιο Αττικής, μολονότι οι διαδικασίες εδώ δεν έχουν ολοκληρωθεί καθώς ο δήμος έχει ζητήσει τεχνική βοήθεια λόγω υποστελέχωσης.

Υπολογίζεται ότι στην Κερατέα το 90% των περιοχών για τις οποίες έχουν εκπονηθεί πολεοδομικές μελέτες είναι αυθαίρετες. Στον Δήμο Διονύσου η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με την πρόσληψη τεχνικού συμβούλου, η οποία έχει καθυστερήσει εξαιτίας της αναστάτωσης που έχει επιφέρει στην αγορά ο νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις, γεγονός το οποίο πήγε πολύ πίσω τη διαδικασία για πολλούς ΟΤΑ.

Αξιοσημείωτο είναι ότι μέχρι στιγμής, με επιστολή του προς το υπουργείο Περιβάλλοντος, αρνητικός στην καταγραφή και την παροχή στοιχείων εμφανίζεται ο Δήμος Αριστοτέλη στη Χαλκιδική, άλλη μια περιοχή της χώρας όπου η αυθαιρεσία βασιλεύει και ένας δήμος όπου οι δασικοί χάρτες πρόκειται να αναρτηθούν μέχρι τα τέλη του χρόνου.

«Ο κόσμος νομίζει ότι οι οικισμοί αυτοί θα νομιμοποιηθούν. Όμως εκείνο που είναι σωστό είναι ότι θα τύχουν νέας νομοθετικής ρύθμισης, χωρίς όμως να είναι σαφές το «παράθυρο», τη στιγμή που σειρά νομοθετημάτων περί ορίων οικισμών προσκρούουν στο Σύνταγμα», επισημαίνει η διευθύντρια Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Ραφήνας – Πικερμίου Αλεξάνδρα Σκαμαγκά.

Η διαδικασία ανάρτησης των δασικών χαρτών, που αναμένεται να τρέξει τμηματικά μέχρι τα τέλη του χρόνου με κόστος 500.000 ευρώ, περιλαμβάνει τμήμα της Αττικής(Βαρνάβας, Γραμματικό, Καπανδρίτι, Αγία Βαρβάρα, Άγιοι Ανάργυροι, Αιγάλεω, Ασπρόπυργος, Ίλιον, Καματερό, Μάνδρα, Περιστέρι, Πετρούπολη και Χαϊδάρι), τα νησιά Μύκονος, Σύρος, Σίφνος, Μήλος, Κίμωλος, Πάτμος, Σύμη, Αρκιοί και ολόκληρες περιφερειακές ενότητες (Χαλκιδικής, Θεσσαλονίκης, Πιερίας, Πειραιά, Ιωαννίνων, Κοζάνης, Εύβοιας, Λάρισας, Μαγνησίας, Ηλείας, Αρκαδίας, Αχαΐας, Λακωνίας και Μεσσηνίας).

Πριν από λίγες μέρες το ΥΠΕΝ υπέγραψε και την απόφαση με την οποία αποσαφηνίζεται πλήρως ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει η ανάρτηση των δασικών χαρτών (ΦΕΚ 3532, 3/11/2016). Όλα λοιπόν είναι έτοιμα για την ανάρτηση, αρκεί οι δήμοι να ανταποκριθούν και να συνδράμουν στο μεγάλο βήμα της καταγραφής των αυθαιρέτων.

To νέο νομοσχέδιο για τον χωροταξικό σχεδιασμό

Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται από την Παρασκευή το νέο νομοσχέδιο για τον Χωροταξικό Σχεδιασμό που αντικαθιστά μέρος του Ν 4269/2014 Το νόμο είχε καταργήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος τον περασμένο Μάιο κυρίως για τις ρυθμίσεις στις περιοχές αμιγούς κατοικίας δίνοντας τους την δυνατότητα να δεχθούν εμπορικές και άλλες χρήσεις

Το νέο σχέδιο περιορίζεται σε μικρές αλλαγές κυρίως στην ονοματολογία των επιπέδων σχεδιασμού καθώς δεν ακουμπά καθόλου τα άρθρα με τα επίμαχα σημεία τα οποία είχαν οδηγήσει το υπουργείο να αναστείλει την ισχύ του νόμου πριν από τέσσερις μήνες

Αναλυτικότερα τα Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια μετονομάζονται σε Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, ώστε να αποτυπωθεί η φύση αυτών των σχεδίων, ότι δηλ. αποτελούν τομεακά σχέδια που εκπονούνται σε εθνικό επίπεδο.
Διαφοροποιείται μερικώς το πεδίο εφαρμογής τους, αφενός με τη διαγραφή θεμάτων που πλέον συμπεριλαμβάνονται στην Εθνική Χωρική Στρατηγική (όπως, π.χ η χωρική οργάνωση εθνικών πόλων και αξόνων ανάπτυξης) και, αφετέρου, με την πρόβλεψη νέων θεματικών πολιτικών, που αφορούν στην προστασία του πολιτιστικού και φυσικού τοπίου και της πολιτικής γης.

Κατά την εκπόνηση τους, τα ΕΧΠ θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, εκτός από την Εθνική Χωρική Στρατηγική, τη δημοσιονομική και εθνική αναπτυξιακή στρατηγική, και ενωσιακές πολιτικές που επηρεάζουν τη διάρθρωση και ανάπτυξη του εθνικού χώρου, όπως αυτές για το περιβάλλον, την εδαφική συνοχή κλπ.

Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια

Το περιεχόμενο των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων ενισχύεται μερικώς, καθώς συμπεριλαμβάνει κατευθύνσεις για τη διάρθρωση του περιφερειακού χώρου και για την προστασία του πολιτιστικού και φυσικού τοπίου.

Ταυτόχρονα όμως, οριοθετείται το εύρος των κατευθύνσεων που δύνανται να προβλέπουν ανά δήμο, ώστε να είναι αντίστοιχες με την κλίμακα σχεδιασμού. Έτσι, τα Παραρτήματα που συνοδεύουν τα ΠΧΠ με κατευθύνσεις ανά δήμο, παρέχουν γενικές διατάξεις χρήσεων γης και δόμησης (όρους και περιορισμούς), με ιδιαίτερη αναφορά στην προστασία της γεωργικής γης.

Τα ΠΧΠ εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των ΕΧΠ αλλά ταυτόχρονα τις συντονίζουν, εξειδικεύουν και συμπληρώνουν, με αποτέλεσμα ο συντονιστικός ρόλος τους να ενισχύεται.

Τοπικά Χωρικά Σχέδια

Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια αντικαθιστούν τα πρώην Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια. Η έγκριση των ΤΧΣ θα γίνεται εφόσον ελεγχθεί η εναρμόνιση ή συμβατότητα του περιεχομένου τους με τα ΠΧΠ και τα αντίστοιχα σχέδια όμορων δήμων.

Το περιεχόμενο των ΤΧΣ εφεξής περιλαμβάνει τον καθορισμό του προτύπου χωρικής ανάπτυξης και οργάνωσης, καθώς και το σύνολο των χρήσεων γης και όρων και περιορισμών δόμησης.  Το προστατευτικό πλαίσιο γίνεται αυστηρότερο, καθώς στα στοιχεία που χρήζουν προστασίας προστίθεται το τοπίο και στις εκτάσεις που εντάσσονται στις προστατευόμενες περιοχές προστίθενται αιγιαλός και παραλία, ποταμοί-λίμνες- ρέματα. Παράλληλα ο καθορισμός ειδικών περιορισμών στις χρήσεις γης και στους όρους δόμησης παύει να έχει δυνητικό χαρακτήρα και στους στόχους καθορισμού αυτών των περιορισμών προστίθεται η
αποφυγή ανεξέλεγκτης κατανάλωσης φυσικών πόρων.

Καταργείται ο δυνητικός χαρακτήρας της πρόβλεψης για οριοθέτηση των υδατορεμάτων.

Διαγράφονται οι προβλεπόμενες γενικές κατηγορίες χρήσεων γης που καθορίζονταν για τις οικιστικές περιοχές καθώς και τις περιοχές παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Πλέον οι τοπικές κοινωνίες θα είναι εκείνες που θα καθορίζουν τις κατηγορίες χρήσεων γης.

Ειδικά Χωρικά Σχέδια

Εκτός από σχέδια, έργα και προγράμματα υπερτοπικής κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας, Ειδικά Χωρικά Σχέδια μπορούν, επίσης, να καταρτίζονται για προγράμματα αστικής ανάπλασης ή/και περιβαλλοντικής σημασίας ή προγράμματα αντιμετώπισης των συνεπειών από φυσικές καταστροφές.

Τα ΕΧΣ μπορούν να τροποποιήσουν προϋφιστάμενα ΤΧΣ και ΖΟΕ και άλλες ισχύουσες γενικές και ειδικές πολεοδομικές ρυθμίσεις, κυρίως ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις, όρους και περιορισμούς δόμησης κατόπιν προέγκρισης με απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Η απόφαση χορηγείται ύστερα από εισήγηση των υπηρεσιών που τεκμηριώνουν την αναγκαιότητα της τροποποίησης εν όψει του ειδικού χαρακτήρα της επιδιωκόμενης ανάπτυξης, της κάλυψης αναγκών παραγωγικής ή επιχειρηματικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης εντός της περιοχής του σχεδίου και πάντως τη μη ανατροπή της πολεοδομικής και χωροταξικής λειτουργίας της ευρύτερης περιοχής όπως αυτή προσδιορίζεται στα ΕΧΠ και ΠΧΠ.

Με την έγκριση των ΕΧΣ δεν καταργούνται οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου στο σύνολό τους, αλλά το τμήμα τους που ενσωματώνεται σε αυτά.

Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας

Καταργείται η Εκτελεστική Επιτροπή, που είχε καταλήξει να υποκαθιστά το Συμβούλιο, με Πρόεδρο τον εκάστοτε Γ.Γ. Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος (πολιτικό πρόσωπο), που επίσης προήδρευε στο Συμβούλιο, έναντι του αρχικά προβλεπόμενου έμπειρου επιστήμονα.

Πλέον Πρόεδρος του Συμβουλίου ορίζεται επιστήμονας αναγνωρισμένου κύρους σε θέματα χωροταξίας και μειώνονται τα μέλη από 21 σε 19. Για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του Συμβουλίου ως προς την άσκηση του γνωμοδοτικού του ρόλου, κρίνεται αναγκαία η αλλαγή του καταστατικού λειτουργίας του.

Διασαφηνίζεται περαιτέρω ο ρόλος του Συμβουλίου, καθώς προβλέπεται ότι είναι αρμόδιο για τη διατύπωση γνώμης επί της εθνικής στρατηγικής και των ΕΧΠ, ενώ μπορεί να εκφέρει γνώμη κατά τη διαδικασία κατάρτισης των ΠΧΠ μετά από ερώτημα του Υπουργού ΠΕΝ. Ταυτόχρονα είναι αρμόδιο για τη διατύπωση γνώμης σε σημαντικά ζητήματα ευρύτερης χωρικής πολιτικής, με πρωτοβουλία του Προέδρου η έπειτα από αίτημα του 50%
των μελών του.

Προχωρά η αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών, με την επιτάχυνση έργων σε εξέλιξη ή σε εκκρεμότητα, που συνδέονται με χρήσεις γης (e-poleodomia, ΔίκτυοNatura2000, δασικοί χάρτες, Εθνικό Κτηματολόγιο, Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο, Ολοκληρωμένο Πληροφορικό Σύστημα ΕΤΑΔ κά). Στο πλαίσιο αυτό εγκαταλείπεται η ανεξάρτητη διαδικασία ηλεκτρονικής καταγραφής των θεσμικών γραμμών, πληροφοριών,
όρων και χρήσεων γης, καθώς έχουν σημειωθεί σημαντικές εμπλοκές στη χρηματοδότηση του έργου και υπάρχει σειρά ερωτημάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα και τη συμβατότητα με άλλες, αντίστοιχες πρωτοβουλίες.

Το σχέδιο νόμου θα βρίσκεται αναρτημένο στο opengov για διαβούλευση έως την Πέμπτη 18.11-2016 και ώρα 15:00.

Έμειναν στη μέση αυθαίρετα, χωροταξικά, δασικοί χάρτες

Στη μέση αφήνει το μεγαλύτερο νομοθέτημά του, τον νόμο για τον δομημένο χώρο και τα αυθαίρετα, ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, Γιάννης Τσιρώνης, ενώ σειρά νομοθετημάτων όπως η κύρωση των δασικών χαρτών, τα περιφερειακά χωροταξικά, το χωροταξικό του τουρισμού αλλά και τις ρυθμίσεις για τις χρήσεις γης, κληρονομεί η νέα πολιτική ηγεσία, υπό τον κ. Γιώργο Σταθάκη και τον αναπληρωτή υπουργό Σωκράτη Φάμελο. Αν και η κατανομή αρμοδιοτήτων θα δείξει σε ποιον από τους δύο υπουργούς θα πέσει το βάρος του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού εντούτοις το βιογραφικό του αναπληρωτή υπουργού (χημικός μηχανικός με μεταπτυχιακό στο τομέα του περιβαλλοντικού σχεδιασμού) και η θέση στην κομματική και κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, προϊδεάζουν για ενεργό ρόλο στην άσκηση πολιτικής του υπουργείου.

Ο νόμος για τα αυθαίρετα βρισκόταν μέχρι και τις 10 Οκτωβρίου στο στάδιο της διαβούλευσης, ωστόσο είναι αμφίβολο εάν θα υιοθετηθούν τα εκατοντάδες σχόλια που συγκεντρώθηκαν και σε ποιο βαθμό από την νέα ηγεσία του υπουργείου. Μολονότι εισάγει αρκετές θετικές ρυθμίσεις, μειώνοντας ταυτόχρονα το ύψος των προστίμων και των παραβόλων, υπήρξαν προβλέψεις (μελέτη στατικής επάρκειας από όλα σχεδόν τα κτίσματα, πιστοποίηση μηχανικού στην αποδοχή κληρονομιάς κ.α.) που ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων. Η συμμετοχή των επιστημόνων, αλλά και του κόσμου υπήρξε πολύ μεγάλη κατά το στάδιο της διαβούλευσης, με αποτέλεσμα να κρίνεται σχεδόν βέβαιη η βελτίωση του νόμου και η αφαίρεση διατάξεων που ενισχύουν τη γραφειοκρατία και δημιουργούν επιπλέον κόστη στους πολίτες. Το υπουργείο έχει δώσει τετράμηνη παράταση στην ισχύουσα ρύθμιση, προκειμένου να προετοιμάσει το διάδοχο νόμο.

Η αυθαίρετη δόμηση και ο τρόπος που η πολιτεία θα μεριμνήσει για την διαχείριση ολόκληρων αυθαίρετων οικισμών είναι ένα από τα πιο μεγάλα αγκάθια που είχε ξεκινήσει να προσεγγίζει το επιτελείο Τσιρώνη, χωρίς όμως να προλάβει να επιλύσει. Η καταγραφή και αποτύπωση των διάσπαρτων σε όλη την χώρα αυθαίρετων οικισμών είχε ξεκινήσει, με στόχο οι οικισμοί αυτοί (σ.σ οικιστικές πυκνώσεις κατά το υπουργείο) να εξαιρεθούν προσωρινά από την ανάρτηση των δασικών χαρτών καθώς θα ήταν αδύνατο να αποτυπωθούν χωρίς να χαρακτηριστούν ολόκληρες περιοχές της χώρας δάση. Το υπουργείο είχε ζητήσει από τους δήμους να υποβάλλουν μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου (δόθηκε όμως παράταση έως τα τέλη του χρόνου) τους πυρήνες αυθαίρετων οικισμών που έχουν στην περιοχή τους. Κατά πληροφορίες αρκετοί δήμοι δεν υπέβαλλαν τα στοιχεία αυτά (κατά πληροφορίες 18 ΟΤΑ), τα οποία θα έχουν περισσότερο χρόνο για να καταγράψουν ή να αναθέσουν σε τρίτους, με την παράταση που δόθηκε. Η καταγραφή συνδέεται με την προσπάθεια του υπουργείου να προχωρήσει τους δασικούς χάρτες που είναι μνημονιακή υποχρέωση χωρίς καθυστερήσεις.

Συνεργάτες του κ. Τσιρώνη έλεγαν πρόσφατα ότι το υπουργείο είναι έτοιμο μέσω των δασικών υπηρεσιών, να αναρτήσει το επόμενο διάστημα το 37% των δασικών χαρτών της χώρας.

Αντιμέτωπο με μεγάλες καθυστερήσεις που λέγεται ότι έχουν προκαλέσει δυσφορία και στους δανειστές είναι το υπουργείο με την πορεία του κτηματολογίου. Ο στόχος για την ολοκλήρωση του έργου παραμένει το 2020 ωστόσο οι ρυθμοί αποδεικνύουν ότι θα αποτελέσει άπιαστο όνειρο, παρά την ενεργό συμμετοχή της Παγκόσμιας τράπεζας.

Την ίδια στιγμή, η αγορά του τουρισμού παραμένει χωρίς επικαιροποιημένο χωροταξικό σχεδιασμό, εξαιτίας της ακύρωσης του προηγούμενου από το ΣτΕ. Οι χρήσεις γης από την άλλη εξακολουθούν να αντανακλούν ρυθμίσεις της δεκαετίες του ’80 καθώς ακυρώθηκαν οι σχετικές διατάξεις που είχαν συμπεριληφθεί σε νόμο της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ.

της Μαριάννας Τζάννε

Αυθαίρετα: Νοέμβριο το ν/σ στη Βουλή – Αναπροσαρμογές σε μισθώσεις, άδειες, κληρονομιές

Το Νοέμβριο θα κατατεθεί στη Βουλή ο νέος νόμος για τα αυθαίρετα, ο οποίος θα φέρει μεγάλες αναπροσαρμογές στο ισχύον καθεστώς.  Μισθώσεις, κληρονομιές, στατικές μελέτες και οικοδομικές άδειες, φιλτράρονται εκ νέου, ενώ οι ευνοϊκότερες ρυθμίσεις θα αφορούν κυρίως όσους βρίσκονται ήδη σε ρύθμιση.

Από νέο κόσκινο περνά το νομοσχέδιο για τα αυθαίρετα μετά τις πάνω από 2000 παρατηρήσεις και επισημάνσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης. Στο νέο φιλτράρισμα αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με πληροφορίες οι διατάξεις για τις μισθώσεις, τις κληρονομιές, τη στατική μελέτη και τις οικοδομικές άδειες.

Στις μισθώσεις η βεβαίωση του μηχανικού εξετάζεται να ισχύει από 2 έως 5 χρόνια, ενώ στις κληρονομιές να είναι απαραίτητη μόνον οταν υπάρχει κτίσμα και οχι στα αδόμητα οικόπεδα ή αγροτεμάχια.

Η στατική μελέτη θα είναι υποχρεωτική μόνο σε προσθήκες ορόφων ή σε εξ ολοκλήρου αυθαίρετες οικοδομές.

Οι οικοδομικές άδειες θα εκδίδονται ηλεκτρονικά σε 15 ημέρες μετά την επίσης ηλεκτρονική υποβολή του φακέλου. Τέλος δηλαδή οι επισκέψεις στις Πολεοδομίες.

Οι διατάξεις του παλαιού νόμου έχουν παραταθεί μέχρι τις 8 Φεβρουαρίου. Ο νέος νόμος αναμένεται να ψηφισθεί το Νοέμβριο, αλλά την εφαρμογή χρειάζεται η αναπροσαρμογή των συστημάτων του Τεχνικού Επιμελητηρίου. Οι ευνοικότερες ρυθμίσεις, δηλαδή οι 80 δόσεις, το μισό παράβολο και οι μειώσεις των προστίμων από 40 έως 70% θα ισχύσουν και για όσους βρίσκονται τώρα σε ρύθμιση και μεταφέρουν το φάκελό τους στο νέο νόμο.

Ανοιχτό είναι αν θα έχουν την επιπλέον έκπτωση του 10 ή 20% που προβλέπεται για τις δηλώσεις του πρώτου χρόνου και όσοι βρίσκονται ήδη σε τακτοποίηση και μεταφέρουν το φάκελό τους στο νέο νόμο.

Φεύγουν οι αντικειμενικές και έρχονται οι εμπορικές αξίες το 2017

Το τέλος των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων το 2017 και την αντικατάστασή τους από τις εμπορικές, με βάση τις οποίες θα υπολογίζεται η φορολογία στα ακίνητα προκειμένου να υπάρξει πραγματική απεικόνιση της κατάστασης στην κτηματαγορά, προανήγγειλε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρ. Αλεξιάδης μιλώντας στο 17ο Συνέδριο για την ανάπτυξη και αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας Prodexpo.

Ο αναπληρωτής υπουργός δήλωσε ότι «έχουμε μπροστά μας, εντός του 2017, να προχωρήσουμε στο κλείσιμο ενός ακόμη μεγάλου ''κεφαλαίου'', αυτού των αντικειμενικών αξιών, και να περάσουμε στις πραγματικές εμπορικές αξίες που θα βοηθήσουν ώστε να μην έχουμε φαινόμενα του παρελθόντος και να προσαρμόσουμε τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς».

Πρόσθεσε ότι «τα δύο ανοικτά ζητήματα που έχουμε μπροστά μας είναι το νομοσχέδιο για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και για την εθελοντική αποκάλυψη κεφαλαίων. Τα συζητάμε από τις αρχές του έτους, έχουμε ήδη κλείσει 10 μήνες διαπραγμάτευσης γι’ αυτά τα θέματα και ελπίζουμε πολύ άμεσα οι σχετικές ρυθμίσεις να οδεύσουν προς τη Βουλή».

Ο κ. Αλεξιάδης τόνισε ακόμα ότι «δεν είμαστε ευτυχείς με τις επιλογές μας στη φορολογία» και συμφώνησε ότι «χρειαζόμαστε ένα σταθερό φορολογικό σύστημα, ανταγωνιστικό σε σύγκριση με άλλες χώρες, δίκαιο και αναπτυξιακό».

Για τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης στη φορολογία σημείωσε ότι «μέσα στο 2017, κι εφόσον κλείσουμε την περίοδο της αξιολόγησης, θα πρέπει, πράγματι, να πάμε σε αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος και κεφαλαίου, μετά από κοινωνικό διάλογο. Θέλουμε να πάμε σε μειώσεις φορολογίας σε τομείς οι οποίοι είναι ανταγωνιστικοί για την ελληνική οικονομία σε σύγκριση και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ειδικά για τη φορολογία ακινήτων συνδέουμε τη μείωση της φορολογίας στον ΕΝΦΙΑ με την πορεία των δημοσιονομικών της χώρας εντός του 2017». 

Ανάρτηση Κτηματογράφησης στους Δήμους Λαυρεωτικής και Σαρωνικού της Περιφέρειας Αττικής «Ελέγχουμε, επιβεβαιώνουμε, διορθώνουμε»

Ξεκινά τη Δευτέρα 17 Οκτωβρίου 2016, η Ανάρτηση των Κτηματολογικών Στοιχείων των Ο.Τ.Α: Αγίου Κωνσταντίνου, Κερατέας και Λαυρεωτικής του Δήμου Λαυρεωτικής και Αναβύσσου, Καλυβίων Θορικού, Κουβαρά, Παλαιάς Φώκαιας και Σαρωνίδος του Δήμου Σαρωνικού της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής.

Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από την ανωτέρω ημερομηνία να υποβάλει αίτηση διόρθωσης ή ένσταση κατά των στοιχείων της Ανάρτησης στο αρμόδιο Γραφείο Κτηματογράφησης.

Για τους κατοίκους αλλοδαπής και το Ελληνικό Δημόσιο η αντίστοιχη προθεσμία είναι τέσσερις (4) μήνες.

Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των δικαιούχων έχουν ήδη αποσταλεί ταχυδρομικώς αποσπάσματα από τους Κτηματολογικούς Πίνακες και τα Διαγράμματα, στη διεύθυνση επικοινωνίας που έχει δηλωθεί από κάθε πολίτη.

Μέσω της Ανάρτησης οι ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν την καταγραφή των ιδιοκτησιών τους και να διορθώσουν τυχόν σφάλματα. Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει ότι η κτηματογράφηση θα ολοκληρωθεί σωστά και δεν θα υπάρχουν προβλήματα στη μετέπειτα λειτουργία του Κτηματολογίου. Συνεπώς, στη φάση αυτή η συμμετοχή των πολιτών είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφύγουν άσκοπη ταλαιπωρία στο μέλλον.

Μετά την ολοκλήρωση της Ανάρτησης, που περιλαμβάνει την υποβολή και εξέταση αιτήσεων διόρθωσης/ ενστάσεων και την αντίστοιχη διόρθωση στους κτηματολογικούς πίνακες, παράγονται τα τελικά κτηματολογικά στοιχεία, οι Αρχικές Εγγραφές του Κτηματολογίου, και ξεκινά να λειτουργεί το Κτηματολογικό Γραφείο, στη συγκεκριμένη περιοχή, στη θέση του Υποθηκοφυλακείου.

Ηλεκτρονική Ανάρτηση κτηματογράφησης

Με την έναρξη της Ανάρτησης, κάθε δικαιούχος θα μπορεί να δει τα στοιχεία που τον αφορούν και ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του Κτηματολογίου www.ktimatologio.gr στο portal e- ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες.

Κάθε δικαιούχος μπορεί να δει τα στοιχεία της Ανάρτησης, είτε με τη χρήση των κωδικών ασφαλείας που χρησιμοποιεί στις εφαρμογές taxisnet, είτε αφού δημιουργήσει (αν δεν έχει ήδη) τον προσωπικό του κωδικό Κτηματολογίου και εισάγει επιπλέον τα «τρία κλειδιά» που βρίσκονται στο αποδεικτικό της δήλωσής του. Στην περίπτωση που χρησιμοποιήσει τους κωδικούς taxisnet θα δει όλα τα ακίνητα των περιοχών που βρίσκονται σε ανάρτηση και έχουν συνδεθεί με το ΑΦΜ του.

Ηλεκτρονικά, επίσης, υποστηρίζεται η υποβολή αίτησης διόρθωσης προσωπικών στοιχείων μέσω της ειδικής εφαρμογής «Ανάρτηση» στην ενότητα «Κτηματογράφηση» των ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Απαραίτητα στοιχεία για την πρόσβαση στην υπηρεσία αυτή είναι τρία «κλειδιά»: Αριθμός Πρωτοκόλλου Δήλωσης, Κωδικός Προσώπου και Κωδικός Ιδιοκτησίας, τα οποία αναγράφονται πάνω στο Αποδεικτικό Υποβολής Δήλωσης.

Διευθύνσεις Γραφείων Κτηματογράφησης:

1) Για τους Ο.Τ.Α. Αγίου Κωνσταντίνου, Κερατέας και Λαυρεωτικής:

Όθωνος και Μπουμπουλίνας, Κερατέα, ΤΚ 19001, τηλ. 22990-43006

2) Για τους Ο.Τ.Α. Αναβύσσου, Καλυβίων Θορικού, Κουβαρά, Παλαιάς Φώκαιας και Σαρωνίδος:

Βασ. Κωνσταντίνου και Κρήτης, κτίριο Δημαρχείου Αναβύσσου, TK 19013,

τηλ. 22910-38899

Ωράριο Λειτουργίας Γραφείων:

Καθημερινά 09:00 – 17:00

και κάθε Τετάρτη 09:00 – 20:00

Για πληροφορίες επισκεφθείτε το www.ktimatologio.gr ή καλέστε το 210 6505600.

Για ποιες κατηγορίες αυθαιρέτων μειώνονται τα πρόστιμα

ΘΕΡΜΑΝΣΗ 2016-17: Διαγωνισμός-κλήρωση δωρεάν προβολής, μόνο από το B2Green!

✖

Με μια... αριθμομηχανή στο χέρι βρίσκονται εδώ και μία εβδομάδα οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που δεν έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία «τακτοποίησης» ή δεν την έχουν ακόμα ολοκληρώσει. Το νέο πλαίσιο, που δόθηκε σε διαβούλευση, προβλέπει σημαντικές μειώσεις σε ορισμένες κατηγορίες πολεοδομικών παρανομιών –κυρίως στις μέσου μεγέθους και στα παλαιά αυθαίρετα– ενώ επεκτείνει τις ευεργετικές ρυθμίσεις στις οικονομικά ασθενέστερες ομάδες. Και, όταν θεσπιστεί, δύναται να δεχθεί τη «μεταφορά» όσων έχουν ήδη ξεκινήσει να πληρώνουν πρόστιμα με κάποια από τις προηγούμενες ρυθμίσεις, με συμψηφισμό των προστίμων.

Ο πέμπτος κατά σειρά νόμος για «τακτοποίηση» πολεοδομικών αυθαιρεσιών από το 2009 βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία. Στόχος του υπουργείου είναι να παρουσιάσει μια ρύθμιση πιο ευνοϊκή για τα χαμηλά εισοδήματα, στοχεύοντας –εμμέσως πλην σαφώς– και στον μεγάλο αριθμό όσων εντάχθηκαν σε κάποια από τις τρεις προηγούμενες ρυθμίσεις (στον νόμο Μπιρμπίλη για τους ημιυπαίθριους και στους νόμους Παπακωνσταντίνου και Καλαφάτη για όλα τα αυθαίρετα), οι οποίοι αδυνατούν να αποπληρώσουν το πρόστιμο και να ολοκληρώσουν τη διαδικασία υπαγωγής. Ας δούμε λοιπόν ποιους «συμφέρει» η νέα ρύθμιση:

1. Κατ' αρχάς η έναρξη της διαδικασίας, την οποία σηματοδοτεί η καταβολή παραβόλου, είναι φθηνότερη. Το ύψος του παραβόλου μειώνεται στο μισό (σε σχέση με την ισχύουσα ρύθμιση) για όλες τις αυθαιρεσίες μέχρι τα 5.000 τ.μ., ξεκινώντας από τα 250 ευρώ για τις παρανομίες έως 100 τ.μ. και φθάνοντας τις 4.000 ευρώ για παρανομίες 2.000-5.000 τ.μ.

2. Το ύψος του προστίμου μειώνεται σημαντικά στις περιοχές στις οποίες μειώθηκαν οι αντικειμενικές αξίες και οι τιμές ζώνης με την αναθεώρηση του 2016. Με δεδομένο ότι ανά περιοχές οι μειώσεις έφθασαν από 5% έως 21%, ανάλογη θα είναι και η μείωση του προστίμου τακτοποίησης. Η προηγούμενη ρύθμιση λάμβανε ως βάση για τον υπολογισμό του προστίμου τις τιμές που ίσχυαν το 2011.

3. Οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτου που μπορούν να αποδείξουν ότι ανεγέρθηκε μεταξύ του 1983 και του 1993 θα καταβάλλουν το 60% του προστίμου, έναντι το 80% σήμερα. Η διαφορά αυτή είναι υπολογίσιμη όσο πιο μεγάλη (σε τετραγωνικά) είναι η αυθαιρεσία.

4. Η νομιμοποίηση παράνομων χώρων εντός του περιγράμματος του κτιρίου (συγκεκριμένα, υπόγεια που συνδέονται εσωτερικά με τον υπερκείμενο όροφο, πατάρια και σοφίτες) θα «τακτοποιείται» με το 30% του προστίμου, έναντι του 50% που ισχύει σήμερα.

5. Αρκετά φθηνότερη γίνεται η νομιμοποίηση πολεοδομικών παρανομιών στις εκτός σχεδίου περιοχές για τις μικρότερες κατασκευές. Πιο συγκεκριμένα, σήμερα στις περιοχές αυτές το ύψος του προστίμου διπλασιάζεται (δηλαδή έχει συντελεστή 2), ενώ με τη νέα ρύθμιση θα μειωθεί κατά 35% για υπερβάσεις έως 100 τ.μ., κατά 25% για υπέρβαση 100-200 τ.μ. και κατά 15% για υπέρβαση 200-500 τ.μ. Στα άνω των 500 τ.μ., ο συντελεστής υπολογισμού του προστίμου παραμένει ίδιος.

6. Επίσης, μειώνεται το πρόστιμο και στις περιοχές εκείνες που βρίσκονται υπό ένταξη στο σχέδιο πόλης. Οταν εκκρεμεί η πολεοδομική μελέτη για την ένταξη της περιοχής, τότε το πρόστιμο μειώνεται κατά 29,5% σε σχέση με σήμερα (συντελεστής 1,2 έναντι 1,7).

7. Προστίθενται δύο νέες κατηγορίες πολιτών που τυχαίνουν ειδικής μεταχείρισης: οι δικαιούχοι του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης θα καταβάλουν μόνο το 20% του προστίμου (μόνο για την κύρια κατοικία) και μπορούν να αναστείλουν για δύο έτη την καταβολή των δόσεων. Ανάλογη αναβολή δικαιούνται και οι μακροχρόνια άνεργοι, που θα καταβάλουν το 30% του προστίμου.

Πότε αυξάνεται

Υπάρχει όμως και μια κατηγορία προστίμων που αυξάνεται. Σε μια προσπάθεια του υπουργείου να δώσει εκτός από τον «φιλολαϊκό» και έναν «περιβαλλοντικό» χαρακτήρα (όσο μπορεί να έχει κάτι ανάλογο μια ρύθμιση για νομιμοποίηση πολεοδομικών παρανομιών), το πρόστιμο αυξάνεται κατά 20% σε αυθαίρετα που βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές και σε παραδοσιακούς οικισμούς ή τμήματα πόλεων.

Εφόσον ένας πολίτης που έχει ξεκινήσει τη διαδικασία τακτοποίησης με τη σημερινή ρύθμιση διαπιστώσει ότι το πρόστιμο θα ήταν φθηνότερο με τη νέα ρύθμιση, τότε θα μπορεί να «μεταφερθεί» στον νέο νόμο και να καταβάλει το υπόλοιπο ποσόν. Μάλιστα, η δυνατότητα αυτή δίνεται και σε όσους ξεκίνησαν τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων με τους ν.3843/10 και 4014/11 και προφανώς αδυνατούσαν να καταβάλουν το πρόστιμο (προφανώς, γιατί η προθεσμία καταβολής των προστίμων και στις δύο ρυθμίσεις έχει παρέλθει). Αν όμως το πρόστιμο που έχει ήδη καταβληθεί είναι μεγαλύτερο, ορίζεται ρητά ότι χρήματα δεν επιστρέφονται. Μένει βέβαια να διευκρινιστεί μια σειρά από ζητήματα, λ.χ. με ποιο τρόπο θα γίνεται η «μεταφορά» του αυθαιρέτου από τη μια ρύθμιση στην άλλη, αν στο πρόστιμο θα συνυπολογίζονται και οι προσαυξήσεις που είχε λάβει, λόγω καθυστέρησης καταβολής των προκαθορισμένων δόσεων κ.λπ.

Η διαβούλευση για το σχέδιο νόμου ολοκληρώνεται στις 22 Σεπτεμβρίου, οπότε η κατάθεσή του στη Βουλή θα πρέπει να αναμένεται στις αρχές Οκτωβρίου. Η ρύθμιση που βρίσκεται σε ισχύ λήγει στις 8 Οκτωβρίου και πρόθεση του υπουργείου είναι οι δύο ρυθμίσεις να «κουμπώσουν» χρονικά.